Home Onderwerpen Zoek Over ons Doneer Contact

BoekenLeggen

—Zwervende boeken en de moraal van vrijgevigheid—

dr. Albert Benschop
Universiteit van Amsterdam

Een gratis maaltijd?
Boeken zonder grenzen
Geven en nemen
Nomadische gedachten
Referenties
Verwante teksten
button Virtuele bibliotheken
button Interactief publiceren
button Lineaire en Hypertekst
button Kwaliteit op het net
button Intellectueel eigendom en copyright
button Toekomst van het semantisch web

Een gratis maaltijd? Een vreemde vondeling

Boeken maken vrienden
“A book is not only a friend, it makes friends for you. When you have possessed a book with mind and spirit, you are enriched. But when you pass it on you are enriched threefold” [Henry Miller].

Een vrij en zwervend boek Je loopt op straat en daar ligt een onbeheerd boekje op een bank. Je kijkt er vluchtig naar, ‘zeker door iemand vergeten of verloren’ en wil verder lopen. Opeens zie je dat er een papiertje op het boek is geplakt. Er staat iets op: “Neem mij mee”. Wat is hier aan de hand? Probeert iemand je een poets te bakken? Gaat het boek opeens rinkelen als je het meeneemt? Waarom zou iemand zomaar een boek neerleggen voor iedereen die aan het bankje voorbij gaat? “There ain’t no such thing as a free lunch”, zo leerde de vrije-markteconoom Milton Freedman. De kern van onze samenleving is dat je niets voor niets krijgt, en dus ook geen boek. Hier zit een luchtje aan. Maar wat is geur?

Het boek dat te vondeling ligt is niet vergeten of verloren, maar is daar doelbewust en zonder bijbedoelingen neergelegd. Er zijn mensen die her en der in de stad boeken neerleggen die door voorbijgangers geadopteerd kunnen worden. Het boek is voorzien van een sticker met een registratienummer en nodigt de vinder uit het boek mee te nemen. Bovendien wordt de nieuwe eigenaar gevraagd om de vondst te melden op de website bookcrossing.nl. Zij kunnen daar laten weten hoe het boek hen beviel. Tenslotte wordt gevraagd het boek na lezing opnieuw in roulatie te brengen.

Het idee van de boekenleggers is dat je een boek niet in de kast moet stoppen nadat je het gelezen hebt, maar dat je ze een tweede, derde of zoveelste leven kunt bezorgen door ze over de hele wereld te laten reizen.

Het is een soort wildplassen, maar dan zonder overlast.

Index Boeken zonder grenzen — Hoe werkt het?

Werkwijze
Boekenleggers registreren hun boeken op de site www.bookcrossing.nl zodat ieder boek een uniek nummer (BCID) krijgt. Dit nummer dat uit 9 cijfers bestaat wordt samen met een paar instructies op het boek geplakt. Wie zo’n boek vindt, kan aan de hand van het BCID op de site nakijken waar het boek vandaan komt en wie het allemaal gelezen hebben. De vinder kan zelf een journal entry schrijven, zodat anderen weten dat het boek in goede handen is. Als de vinder het boek gelezen heeft, legt hij het weer te vondeling in een (semi)openbare ruimte.

Boekenleggers kunnen zich op de site gratis en veilig registreren. De privacy wordt gerespecteerd en gegevens worden nooit aan derden doorgegeven. Op de site zijn boekenleggers enkel bekend onder hun zelfgekozen schermnaam.

Zoals gezegd worden de zwervende boeken op de site van de boekenleggers geregisteerd en krijgen zij een uniek BCID mee. Boekenleggers geven daarbij aan waar deze boeken zullen worden vrijgelaten zodat boekenzoekers op jacht kunnen gaan.

Er zijn diverse manieren om een boek te delen. Ten eerste kun je een boek weggeven aan een vriend of vreemdeling, een vreemde vriend of een vriendelijke vreemdeling. Je kunt ook op de BC-site kijken of er iemand in jouw boek geïnteresseerd is en dit naar hem of haar opsturen. Naast deze gecontroleerde verspreiding waarbij je de bestemming van je boek kent, kun je het ook in het wild verspreiden. Dat is wat de meeste boekleggers doen. Tenslotte zijn er ook nog creatieve manieren om je boek op reis te sturen. Sommige boekleggers hebben een Official BookCrossing Zone (OBCZ) opgericht. Dat is een fysieke locatie waar boeken regelmatig worden vrijgelaten. Zodra een boek is voorzien van een BCID kan deze worden achtergelaten op een officiële BC-zone. In Nederland zijn er inmiddels 89 OBCZ locaties waar boekenruilers het boek kunnen oppikken. Dat kunnen zijn een café wijkcentrum, boekhandel of strandpaviljoen, maar ook openbare bibliotheken of universiteiten (zoals Nijenrode). Er is een speciale pagina waar al deze OBCZ locaties —inclusief openingstijden en verantwoordelijke beheerder— staan vermeld.

Daarnaast zijn er boekenringen, waar deelnemers zich voor kunnen opgeven om een bepaald boek te lezen. De deelnemers van de ring sturen het boek naar elkaar door en het boek komt uiteindelijk weer terug bij de starter van de ring. Een variant hierop is dat een boek niet naar de starter teruggaat - de laatste lezer is vrij het boek ergens los te laten.

Tenslotte zijn er boekendozen met boeken rond een bepaald thema. De ontvanger van de doos haalt er de boeken uit die hij of zij wil lezen, vult de doos aan met evenveel andere boeken over hetzelfde thema en stuurt de doos verder.

Label Er zijn diverse labels beschikbaar die je op het boek kunt plakken. Maar je kunt natuurlijk zelf ook etiketten maken. Veel boekenleggers plakken opvallende papiertjes op hun boek met opschriften zoals: “Ik ben een vrij boek”, “Neem me mee!”, “Ik ben niet verloren!” of “Ik ben hier neergelegd om jou een plezier te doen!”.

Nederlandstalige boekenleggers ontmoeten elkaar op het forum van de Nederlandse steunsite. De boekenleggers informeren elkaar over nieuwe initiatieven en organiseren via de site lokale bijeenkomsten.

Plaatsen
Het is de bedoeling dat de boeken te vondeling worden gelegd in een (semi)openbare ruimte die in principe voor iedereen toegankelijk is. De meeste boeken worden te vondeling gelegd in een café, op een terras, in bus of tram, of in een treincoupé. Maar je kunt ze natuurlijk ook neerleggen op een bankje in een park of op een plein, in een supermarkt, in de wachtkamer van het ziekenhuis, of op het strand. Je kunt ze eigenlijk overal neerleggen, behalve op vliegvelden en in vliegtuigen (in verband met terreurverdenking). En liefst ook niet in de buurt van plaatsen waar boeken worden verkocht. Het beste zijn de plekken waar mensen moeten wachten.

Stel je wil je boeken in een supermarkt neerleggen. Leg dan boeken over katten bij het kattenvoer, boeken over lichaamsverzorging bij de zeep, en boeken over ecologisch verantwoorde kippenhouderijen op of naast de kippenbouten.

Variaties: special releases
Sinterklaas release
Sint heeft dit boek speciaal voor jou hier gelaten
Daardoor kreeg je het klaarblijkelijk in de gaten.
Het boek is niet zoek, maar het wilde op reis
En elke tussenstop stelt het op prijs.
Zo stil op een boekenplank, dat is geen leven,
Het wilde wat zien, het wilde wat beleven!

Maar een boek kan niet praten, dat is een gemis
Meld daarom op de BC-site dat het bij je is.
In het boek staat hoe je het melden kan
En als het gemeld is, dan weet Sint ervan
Laat je daarna het boek na het uitlezen weer vrij
Dan maak je de Sint en het boek heel erg blij.

Als je vrije boeken een goed idee vindt
Lijk je in dat opzicht wel op de Sint.
Geef ze ook ruimte en vrijheid, dat is te prijzen
En via bookcrossing.nl volg je hun reizen.
En als je er al het leuke van inziet
Vergeet dan ook Passmaster Piet niet!
[bron: Nederlands BC-forum: passmaster]
Boekenleggers bedenken de meest uiteenlopende manieren om bij speciale plaatsen of gebeurtenissen boeken vrij te laten. Met Sinterklaas wordt voorgesteld om op 5 december 5 boeken lost te laten, in een pakje en allemaal voorzien van een gedicht. Daarna wordt moeiteloos overgestapt op de kerst-releases: de boeken worden ingepakt met een brede band van feestpapier, of ze worden in een openbare kerstboom opgehangen. Als het gesneewt heeft wordt een zwerfboek neergelegd op een sneeuwpop. Ook vakanties zijn gebeurtenissen die door boekleggers worden benut om hun geschenk aan de wereld te geven. Bijkomend voordeel dat je op de terugweg meer ruimte hebt in je koffer om iets anders mee naar huis te nemen.

Grondlegger: Ron Hornbaker
Ron Hornbaker
Ron Hornbaker
Ron Hornbaker uit het Amerikaanse Kansas is een internethobbyist die wilde uitvinden hoe je een virtuele gemeenschap kunt oprichten. De gedachte van Hornbaker was: Als je van boeken houdt, dan moet je ze vrijlaten. Anders blijven je boeken levenloos in de kast staan en doen ze niets anders dan stof verzamelen. Als je er zelf toch niets meer mee doet, kun je ze beter weggeven. Dat is wat (sommige) mensen altijd al deden, maar nu kunnen ze het met steun van de internettechnologie. “It carries itself on the strength of the idea”, zegt Hornbaker. Onze boekenkasten staan vol met boeken die niet meer worden gelezen. Daarna verdwijnen ze in veel gevallen in een doos op zolder of in de kelder. Vervolgens worden ze vergeeld en stoffig van de hand gedaan. Aan die situatie wilde Hornbaker een einde maken.

Verspreiding van BoekLeggers
Een vrij en zwervend boek
Ik ben niet verloren,
ik ben een nomade,
een wildeboek.
Bookcrossing is over de hele wereld verspreid. Hoewel de meeste leden uit Amerika komen, kwamen er vanaf eind 2002 ook in Europa steeds meer boekenleggers. Boeken kennen geen grenzen, en dat geldt ook voor hun leggers. In maart 2001 werd het idee gelanceerd door Ron Hornbaker en op 17 april 2001 opende de site bookcrossing.com haar deuren. In de eerste 11 maanden kwamen er 100 nieuwe leden per maand bij. Na publicatie van een artikel over bookcrossing in Book-Magazine kreeg het verschijnsel grote aandacht. Sindsdien melden zich per dag zo’n 200 nieuwe leden aan.

Aantal boekenleggers
per land per 100.000 personen
Australië1491
Finland1356
Nieuw Zeeland1286
United Kingdom1268
Canada1235
USA1010
Nederland933
Zwitserland739
Zweden723
Spanje720
Ierland674
Portugal626
Noorwegen615
Duitsland580
Luxemburg572
Oostenrijk371
Italië352
Denemarken264
Griekenland244
Liechenstein223
Frankrijk211
België174
Andorra143
IJsland129
Malta110
Bahamas110
Litouwen106
Verenigde Arabische Emiraten106
Bron: Eigen berekening op basis van
(a) Bookcrossing.com: LedenLijst;
(b) Wikipedia: List of Countries by Population
Op 5 mei 2010 waren er al 858.518 boekenleggers die meer dan 6 miljoen boeken hebben geregistreerd. In Nederland waren er in december 2010 al meer dan 15.600 boekenleggers.

Hoe de boekenleggers over de wereld verdeeld zijn, blijkt uit de hiernaast staande tabel. Daarin zijn naar omvang van aantal geregistreerde boekenleggers per land (en per 100.000 bewoners) in kaart gebracht. Australië en Finland voeren de lijst aan. Nederland staat op de zevende plaats.

In de onderstaande tabel zijn de landen gerangschikt die relatief het grootste aantal boekenleggers herbergen.

Top 10 Landen (Oktober 2010)
USA 330.726 (39%)
Groot-Britannië 93.090 (11%)
Duitsland 61.938 (7%)
Canada 49.207 (6%)
Spanje 40.603 (5%)
Australië 36.562 (4%)
Italië 26.024 (3%)
Nederland 18.793 (2%)
Frankrijk 18.238 (2%)
Portugal 12.432 (1%)

In juli 2007 werd Singapore het eerste officiële BookCrossing land in de wereld. Samen met de Nationale Bibliotheek van Singapore werden 2000 locaties in het land aangewezen als hotspots, vergelijkbaar met de Official BookCrossing Zones. Elk boek wordt geïdentificeerd met het BookCross@SG logo en een uniek identificatienummer. Vinders van boeken kunnen zich registreren op de website van BookCross@SG.

In 2008 werd BookCrossing in Abu Dhabi geïntroduceerd als onderdeel van een gemeenschappelijk initiatief van de Abu Dhabi Authority for Culture and Heritage en de Frankfurter Buchmesse.

Gratis en zonder reclame of spam
Aanvankelijk werd de BC-site van Ron Hornbaker financieel ondersteund door zijn softwarefirma. Sinds 17 april 2003 is dit niet meer het geval en moet BC zichzelf in leven houden. Het onderhoud van de BC-site kost veel geld. Een van de manieren om dit geld te verwerven is Rons BC-shop, waarin materiaal wordt aangeboden voor redelijke prijzen.

Motivatie
Ik ben op wereldreis....
Ik ben niet kwijt,
ik ben op wereldreis!

Waarom leggen boekenleggers hun eigen boeken te vondeling? Combinatie van avontuur en onbaatzuchtigheid. De meeste boekenleggers hebben er een goed gevoel bij als zij ergens een boek te vondeling leggen. Onbaatzuchtig een ander een plezier doen. Het is een soort gratis boekenclub zonder grenzen. Het gaat om het loslaten van je boek zodat het zijn eigen weg kan vinden. Het doel van BC is om van de hele wereld een bibliotheek te maken en mensen met elkaar te verbinden.

Het gratis verspreiden en vinden van boeken in de stad is een slimme hobby in crisistijd. Sinds het begin van de financiële crisis in september 2007 naam het aantal BC-leden met 60 procent toe. In het televisieprogramma Kassa werd bookcrossing gepresenteerd als dé besparingstip.

Boekenleggen is voor de meeste deelnemers iets anders dan eenzaam door de stad fietsen om her en der wat boeken achter te laten. Zowel online als lokaal zijn er hechte gemeenschappen van boekenleggers ontstaan. Wat hen bindt is hun liefde voor boeken, en hun voorliefde voor het vrij laten circuleren van die boeken.

Index Geven en nemen

Cadeautjes geven en ontvangen
Bijna iedereen krijgt wel eens een cadeautje. Een cadeautje krijg je gratis, zonder dat er een expliciete afspraak wordt gemaakt dat je hier later iets voor terug moet geven of een tegendienst moet verrichten. Iemand geeft je voor niets een bepaald waardevol object (zoals een maaltijd, een boek of een bos bloemen) of verricht voor jou gratis een dienst (zoals het repareren van je gootsteen, het schoonmaken van je stoep, of het updaten van je computer). Je krijgt iets waardevols, zonder dat verwacht wordt dat je hier onmiddellijk een tegenprestatie tegenover stelt. Daarom is het zo leuk om cadeaus te krijgen.

Cadeautjes zijn giften die je zonder verwachting van een directe tegenprestatie worden gegeven. Dit in tegenstelling tot de bekende ruil van waren waarbij goederen of diensten min of meer gelijk tegen elkaar uitgeruild worden. In markteconomieën worden goederen en diensten expliciet geruild tegen geld of andere waren.

Toch is een gift nooit zonder sociale gevolgen. Giften brengen verplichtingen met zich mee en zijn in dit opzicht nooit helemaal ‘gratis’.

Boekenleggers scheppen door het vrijlaten van hun eigen boeken een speciaal soort gifteconomie en -cultuur. Dat zijn samenlevingsverbanden waar waardevolle goederen en diensten regelmatig worden weggegeven zonder expliciete overeenkomst voor directe of toekomstige beloningen. Er bestaat dus geen formeel quid pro quo (min of meer gelijke ruil van goederen of diensten)

Het geven en ontvangen van giften is een manier om sociale netwerken te scheppen en integratie te bevorderen [Mauss 1924]. Het cruciale principe is daarbij wederkerigheid of reciprociteit. Reciprociteit in sociale netwerken is iets anders dan totale reciprociteit tussen twee individuen: er is een sociale verplichting om te geven, te ontvangen en terug te geven binnen het netwerk.

In een wareneconomie bestaat een duidelijk onderscheid tussen de objecten en de subjecten van bronnen. De waardevolle objecten (= bronnen) zijn daarin immers ondubbelzinnig en volledig particulier eigendom. Deze eigendomsrechten van bronnen kunnen worden gekocht en verkocht. Bij verkoop worden de eigendomsrechten volledig overgedragen aan de nieuwe eigenaar. De bronnen worden dus vervreemd van zijn oorspronkelijke eigenaar.

In een gifteconomie worden de objecten die gegeven worden echter niet vervreemd van de gevers. Zij worden eerder geleend dan verkocht en overgedragen [Gregory 1982]. Omdat giften onvervreemdbaar zijn, moeten zij worden geretourneerd. Het geven schept een giftschuld die afgelost moet worden. De verwachting dat de gift geretourneerd zal worden, schept een duurzame relatie tussen twee individuen. Door het geven ontstaat een sociale binding die geacht wordt te blijven bestaan tot een toekomstig moment van uitwisseling. De uitwisseling van giften leidt dus tot een wederzijdse interdependentie tussen gever en ontvanger. Een ‘gratis’ gift die niet geretourneerd wordt is een tegenspraak omdat het geen sociale bindingen kan scheppen [Mauss 1924]. Sociale cohesie ontstaat door solidariteit. En deze solidariteit wordt bereikt via de sociale bindingen die worden geschapen door de uitwisseling van giften.

Sociologie van de gift
Er zijn relatief weinig sociologische studies over giftgedrag. In de antropologie ligt dat heel anders. Gifttransacties in primitieve samenlevingen zijn uitgebreid onderzocht.

In de sociologie van de giftpraktijken bestaat de neiging om ze te zien als archaïsche gebruiken waarvan de invloed op het sociale leven al langere tijd afneemt. Zo dacht Marcel Maus dat in moderne tijden giftmoraliteit gebaseerd is op “mensen en klassen die er oude gewoontes op nahouden”. Hij claimde dat het geven aan anderen in onze eigen maatschappij verschijnt “als de wederopstanding van een dominant motief dat al lang vergeten is”. In de visie van Mauss worden gifttransacties gekenmerkt door drie essentiële elementen: de verplichting om te geven, de verplichting om te ontvangen, en de verplichting om een tegenprestatie te leveren voor ontvangen giften.

Drie vormen van wederkerigheid
De cultureel-antropoloog Marshall Sahlings, maakt in zijn boek Stone Age Economics [1972] een onderscheid tussen drie hoofdtypen van reciprociteit.
  1. Veralgemeende wederkerigheid
    Veralgemeende wederkerigheid is hetzelfde als praktisch onbeperkt delen of geven. Het doet zich voor wanneer een persoon goederen of diensten deelt met een ander persoon zonder daar iets voor terug te verwachten. Deze interactie is ‘wederzijds’ in de zin van de bevrediging die de gever voelt, en de sociale nabijheid die de gift tot stand brengt. In marktmaatschappijen doet dit verschijnsel zich met name voor tussen ouders en kinderen, of tussen geparenteerde volwassenen. In andere culturen en subculturen treedt het verschijnsel op binnen hele stammen of grote verwantschapsgroepen. Tussen mensen die deelnemen aan veralgemeende wederkerigheid, bestaat een maximum aan vertrouwen en een minimum aan sociale afstand.

  2. Gebalanceerde of symmetrische wederkerigheid
    Gebalanceerde/evenwichtige of symmetrische wederkerigheid doet zich voor wanneer iemand iets aan iemand anders geeft, in de verwachting op een eerlijke en tastbare tegenprestatie op een ongedefinieerd later tijdstip. Dit informele ruilsysteem is gebaseerd op de verwachting dat de gever een tegenvergoeding zal ontvangen. En deze verwachting is gebaseerd op vertrouwen en sociale consequenties. Je bent een ‘bietser’ als je wel giften en gunsten accepteert maar zelf nooit iets terug geeft. Evenwichtige wederkerigheid impliceert een beperkt vertrouwen en gemiddelde sociale afstand.

  3. Negatieve reciprociteit
    Een persoon geeft goederen of diensten en verwacht direct terugbetaald te worden met andere goederen of diensten van dezelfde waarde. Negatieve wederkerigheid kan een minimum aan vertrouwen impliceren en een maximum aan sociale afstand, het kan inderdaad plaatsvinden tussen volledige vreemden. Negatieve wederkerigheid is dat wat economen ruilhandel (barter) noemen.

Index Nomadische gedachten

Hybride gemeenschap: virtueel en lokaal
De gemeenschap die ontstaan is rondom de website www.bookcrossing.com is een typische online gemeenschap die zich offline heeft voortgezet. De leden houden onderling contact via diverse fora, die geordend zijn op onderwerp en op taal. Zij vinden elkaar door middel van een gedeelde interesse, namelijk boeken. Op de fora worden uiteenlopende boekgerelateerde onderwerpen besproken: het uitwisselen van boeken, tips om boeken vrij te laten, recensies van boeken etc. Daarnaast ontmoeten de leden elkaar ook regelmatig buiten de websites om. Vrijwel maandelijks is er ergens in Nederland een ontmoeting van Nederlandse boekenleggers.

Morele economie
Een morele economie is een systeem van transacties die sociaal gewenst zijn omdat hierdoor sociale verbindingen worden erkend, en evenwichtige sociale relaties worden gehandhaafd. De instandhouding van evenwichtige sociale relaties impliceert meestal het voorzien in sociale ondersteuning, in wederzijdse steun. Die steun wordt door boekenleggers gegeven door het vrijlaten van hun literaire eigendom. Door hun giften aan de samenleving wordt het ontstaan van een morele economie gestimuleerd. Nog veel te klein om werkelijke economische effecten te sorteren, maar desalniettemin een spannende poging om waar mogelijk de alom dominante vorm van kapitalistische warenruil te doorbreken.

Nadelen en risico’s
De vraag is of er ook nadelen of risico’s verbonden zijn aan het loslaten van boeken. In de boekenwereld zijn vanuit diverse perspectieven bedenkingen naar voren gebracht tegen het boekenleggen.

  1. Kritiek vanuit auteurs
    Sommige auteurs vrezen dat boeken in waarde verminderen wanneer zij vrij worden uitgewisseld. Volgens Jessica Adamas worden boeken “gedevalueerd” en leidt dit automatisch tot een lagere verkoop van boeken. De vrije verspreiding zorgt er echter juist voor dat mensen in contact komen met schrijvers waar zij normaliter geen boek van zouden kopen. Veel deelnemers melden dat zij via het boekenleggen nieuwe genres en auteurs ontdekken. Soms zijn mensen zo enthousiast over een boek waarmee zij via boekenleggers in contact kwamen dat zij een aantal exemplaren aanschaffen om deze vervolgens bij de boekruilers te verspreiden.

  2. Kritiek vanuit uitgevers
    Sommige uitgevers beschouwen het boekenleggen als een illegale daad. Zo stelde uitgeverij Harpers Press dat de boekenwereld op weg was naar een eigen Napster schandaal. Dit is een absurde claim. Weliswaar zorgt de boekenruil voor verspreiding van boeken, maar niet voor duplicatie, zoals Napster destijds deed met muziek. Boeken zijn ervaringen die je kunt kopen. Als je een boek hebt uitgelezen, mag je het aan iemand anders schenken. Daarmee wordt geen enkel eigendomsrecht of copyright geschonden.

  3. Kritiek vanuit handelaren in 2ehandsbroeken
    Wanneer mensen de door hen aangeschafte boeken na lezen los laten in het publieke domein, dan onttrekken zij zich aan de handel in tweedehandsboeken. De vrije boekenruil zou dus ten koste kunnen gaan van de commerciële handel in tweedehandsboeken (en eventueel van liefdadigheidsinstellingen die boeken inzamelen om deze in geld om te zetten voor hun charitatieve projecten).

  4. Kritiek vanuit gebruikers
    Bij elke vrije ruil van waardevolle objecten speelt het probleem van de zwartrijder. Een zwartrijder is iemand die wel profiteert van een gratis voorziening, maar die daaraan zelf niet bijdraagt. Dit probleem doet zich ook voor in de gifteconomie van de boekenleggers. Op slechts 10 tot 15 procent van de boeken wordt gereageerd. De rest verdwijnt in een zwart gat. In kleine plaatsen worden boeken sneller gemeld dan in de anonieme grote stad. Boekenleggers kijken regelmatig op de BC-site of hun verweesde boek door iemand gemeld is. Als je dan niets hoort is dat teleurstellend: waar doe je het dan voor?

Sociologisch experiment
Bookcrossing is “een onwaarschijnlijk wereldwijd sociologisch experiment” [Book Magazine]. Het is een literaire webversie van een briefje in een fles. Het is een boeiend concept waarin het met elkaar delen van goede dingen gecombineerd wordt met een kleine daad van vriendelijke vrijgevigheid. Bovendien blijkt het boekenleggen ook een nieuwe manier om vorm te geven aan de stedelijke ontmoeting [Duteille 2006]. De boekenleggers vormen een hybride gemeenschap die online ontstaan is via de eigen website, maar die zich lokaal heeft voortgeplant.

Zwerfboek


!! WAARSCHUWING !!
Lezen brengt Uw
kortzichtigheid in gevaar.
Het kan verruimde
inzichten veroorzaken.

Index Informatiebronnen

  1. Berking, Helmuth [1999]
    Sociology of Giving.
    London: Sage

  2. Bookcrossers.be

  3. Bookcrossing.com

  4. Bookcrossing.nl

  5. Breemer, Anna van den [2009]
    De Stad als bibliotheek
    In: Nieuw Amsterdam Peil, 23 Oktober 2009

  6. Broek, Claartje van [2002]
    Een rondzwervend bestaan voor uitgelezen boeken
    In: AD, 19.11.2002

  7. Cheal, David J. [1988]
    The Gift Economy
    New York: Routledge

  8. Crummey, Adrey [2003]
    If authors love books, then they should set them free
    In: The Scotsman, 14.9.2003

  9. Duteille, Cécile [2006]
    Le ‘bookcrossing’ comme nouvelle form de rencontre urbaine?
    In: Sciences de l’Homme et de la Société. 09/2006

  10. Ferguson, Kennan [2007]
    The Gift of Freedom
    In: Social Text 25:2 39-52

  11. Gregory, C. A. [1982]
    Gifts and Commodities. London

  12. Heffer, Tim [2005]
    84 Book Crossing Road
    In: BBC Radio 4, 1 May 2005

  13. Lewis Hyde [1983]
    The Gift: Imagination and the Erotic Life of Property
    New York: Vintage 1983/2007

  14. InfoNU.nl
    Het boek op avontuur met bookcrossing

  15. Komter, Aafke E. [2005]
    Social Solidarity and the Gift.
    New York: Cambridge University Press.
    Zie ook de Reviewt van David Flyn in: The Canadian Review of Sociology and Anthropology, August 2005.

  16. Laidlaw, J. [2000]
    A free gift makes no friends
    In: Journal of the Royal Anthropological Institute 6:617-634

  17. Mauss, Marcel [1924]
    Essai sur le Don, Forme Archaïque de L'Échange.
    Année Sociologique, 1: 30-186.
    Vertaling: The Gift: the form and reason for exhange in archaic societies
    De klassieke studie over de sociale betekenis en functie van de gift. Mauss analyseerde het geven en ontvangen van giften als een manier om sociale netwerken en individuele integratie te scheppen. Reciprociteit in sociale netwerken is iets anders dan totale reciprociteit tussen twee individuen: er is een sociale verplichting om te geven, te ontvangen en terug te geven binnen het netwerk.

  18. Middle East Online [2008]
    BookCrossing Comes to Abu Dhabi
    In: Middle East Online, 4.3.2008

  19. Moebius, Stephan/Papilloud, Christian (Ed.) [2005]
    Gift Marcel Mauss’ Kulturtheorie der Gabe.
    Wiesbaden: VS

  20. Nephin, Dan [2002]
    Site says ‘If you love a book, set it free’
    In: USA Today, 8.11.2002

  21. Sahlins, Marshall [1972]
    Stone Age Economics.
    Chicago: Aldine-Atherton

  22. Suranovic, Steven M. [2001]
    Negatieve Reciprociteit
    In: idem, International Trade Theory and Policy.

  23. Schwartz, Barry [1967]
    The Social Psychology of the Gift
    In: The American Journal of Sociology, 73:1

  24. Van ’t Veen, Henk [2008]
    Boeken te vondeling op balies en terrastafels
    In: De Stentor.

  25. Weiner, Annette [1992]
    Inalienable Possessions: The Paradox of Keeping While Giving.
    Berkeley, University of California Press

  26. Wikipedia: Bookcrossing

  27. Wikipedia.nl: Bookcrossing

  28. Xuan, Foo Xiao [2007]
    Singapore is first BookCrossing country in the world
    In: Singapore News, 15.3.2007]

  29. YouTube

Index


Home Onderwerpen Zoek Over ons Doneer Contact

20 September, 2013
Eerst gepubliceerd: 1 juli, 2009