Home Onderwerpen Zoek Over ons Doneer Contact

CyberStalking: belaagd op het internet English Version

dr.Albert Benschop
Universiteit van Amsterdam

Belaagd in cyberspace

Wat is CyberStalking?

Eigenaardigheden van cyberstalking

Cyberstalking in de praktijk

Omvang van cyberstalking

Voorkomen is beter...

Bestrijden blijft nodig

    Informatiebronnen

Gerelateerde teksten
red_button Regulatie en Zelfregulatie van Internet
red_button Pornografie in Cyberspace
red_button Regulatie van CyberPorno
red_button KinderPornografie
red_button NetLiefde en CyberSex

Belaagd in cyberspace

Het internet en andere telecommunicatietechnologieën dringen in snel tempo door tot in elke uithoek van onze economie en cultuur, politiek en onspanning, en in ons privé-leven. Het internet is een aantrekkelijk medium dat in principe al onze intermenselijke betrekkingen kan vergemakkelijken, versnellen, en daaraan zelfs nieuwe kwaliteiten kan toevoegen. Maar net als andere revolutionaire technologieën biedt het internet niet alleen een enorm potentieel voor progressie, maar ook voor misbruik. Het medium dat ons kan helpen om persoonlijke of intieme relaties aan te knopen of te onderhouden, kan ook misbruikt worden om mensen te lastig te vallen, te bedreigen en kwellen met ongewenste intimiteiten. Internet heeft een nieuw type criminaliteit geschapen: cyberstalking.

Cyberstalking is een serieus probleem. Omdat meer mensen gebruik gaan maken van het internet en andere telecommunicatietechnologieën (zoals gsm’s) is de verwachting dat cyberstalking in omvang en complexiteit zal toenemen. Om de eigenaardigheden van cyberstalking op te sporen, brengen we eerst het conventionele (‘offline’) stalken in kaart.

Stalken = voortdurend lastig vallen = belagen
In Nederland wordt voor het formele ‘belaging’ tegenwoordig vaak het Engelse woord ‘stalking’ gebruikt. Het Engelse werkwoord ‘to stalk’ betekent oorspronkelijk ‘besluipen’, ‘achtervolgen’. Het was oorspronkelijk een jagersterm waarmee het besluipen van een prooi werd bedoeld. Tegenwoordig wordt het ook gebruikt voor het voortdurend lastig vallen van iemand met bezoekjes, telefoontjes, briefjes, e-mails enzovoort. Het woord stalken is inmiddels ook in de gebarentaal opgenomen.

Index Wat is cyberstalking?

“Laat er geen misverstand over bestaan: dit soort kwelling kan even angstaanjagend zijn dan in werkelijkheid gevolgd en bespioneerd te worden in je omgeving of in je huis” [Al Gore]

Er bestaat geen universeel geaccepteerde definitie van cyberstalking. Maar deze definitie is bevat toch wel de meest essentiële elementen. Cyberstalking is het herhaaldelijk lastigvallen of bedreigen van een individu via internet of andere elektronische communicatiemiddelen. Een cyberstalker is een persoon met gefrustreerde amoureuze en/of seksuele motieven die iemand anders constant elektronisch lastig valt, via discussieforum, bulletin board, chat box, e-mail, spam, fax, buzzer of voicemail. ‘Stalking’ impliceert het voortdurend lastigvallen of bedreigen van iemand anders: het (achter)volgen van een persoon, het verschijnen bij iemands huis of werkplek, iemand telefonisch lastig vallen, het achterlaten van geschreven berichten of objecten, of het vandaliseren van iemands eigendom. Omdat de stalking activiteiten zo divers zijn en in hun samenhang gezien moeten worden is het moeilijk een nauwkeurige omschrijving te geven van stalking [Royakkers 2000:3].

In de volgende tabel zijn de definiërende kenmerken van stalking samengevat:

Gedragspatroon Activiteiten Gevolgen
Opzettelijk en voortdurend
lastigvallen of bedreigen
van een ander persoon.
Invasie in fysieke of symbolische privacy
Ongewenste nabijheid (fysiek, visueel of virtueel).
Ongewenste communicatie (face-to face of gemedieerd).
Bedreigingen (expliciet en impliciet; verbaal of geschreven).
Of een combinatie daarvan.
Geloofwaardige bedreiging.
Aantasting van (gevoel van) veiligheid.

Belaging als proces
Bij stalking is het lastig vallen van een ander geen incident, maar een voortdurend proces. Dit aspect wordt goed verwoord in de definitie van A.P. de Boer [Zwartboek a.w.]: “Het langdurig repetitief plakkerig querulant kwelgeestig indringend parasitair belegeren van het slachtoffer, zulks onder het mom van bewondering of hofmakerij maar met het nauwelijks verholen doel het slachtoffer geestelijk te kwellen.”
In tegenstelling tot andere delicten die gewoonlijk uit één onwettige daad bestaan, bestaat stalking uit een reeks handelingen die elk op zich legaal kunnen zijn, zoals telefoneren, het sturen van bloemen of e-mails [Baas 1998]. “Stalking is a form of mental assault, in which the perpetrator repeatedly, unwantedly, and disruptively breaks into the life-world of the victim, with whom he has no relationship (or no longer has), with motives that are directly or indirectly traceable to the affective sphere. Moreover, the separated acts that make up the intrusion cannot by themselves cause the mental abuse, but do taken together (cumulative effect)” [Royakkers 2000:7].

Gezien de onduidelijkheden over de klinische definitie van stalken is het niet verwonderlijk dat een juridische of operationele definitie van stalken evenzeer omstreden is. In de meeste wetgeving met betrekking tot stalken wordt vereist dat de dader een geloofwaardige geweldsdreiging (‘credible threat’) tegen het slachtoffer uit. Soms wordt zelfs vereist dat er sprake moet zijn van een bedreiging van de directe familie van het slachtoffer. Er zijn ook wetten waarin stalken minder restrictief wordt gedefinieerd — daarin wordt slechts vereist dat van het gedrag van de dader een impliciete bedreiging uitgaat. Hierbij wordt rekening gehouden met het feit dat stalken vaak alleen of in eerste instantie een psychisch karakter heeft: de stalker valt zijn slachtoffer lastig om haar/hem psychologisch te beschadigen.

Bij de strafrechtelijke vervolging van stalkers is het vaak moeilijk aannemelijk te maken dat er sprake is van een ‘geloofwaardige dreiging’. Stalkers bedreigen hun slachtoffers vaak niet openlijk of persoonlijk. Zij vertonen eerder gedrag dat binnen de specifieke contekst een angst voor geweld veroorzaakt. Bij cyberstalking is het nog lastiger om een ‘geloofwaardige dreiging’ aannemelijk te maken omdat de stalker vaak onbekend is aan het slachtoffer en meestal vanaf grote afstand opereert.

Gedrag kan vervelend of bedreigend zijn, maar valt niet onder wetgeving. Toch is dergelijk gedrag soms wel een voorspel op stalking en geweld(sdreiging) en moet dus serieus worden behandeld. Jaarlijks vinden 60 tot 70 vrouwen in Nederland de dood nadat zij door hun ex-man of ex-partners werden gestalkt. “De dader wil de hoofdrol spelen in het leven van het slachtoffer en haar familie. Als dat niet lukt, wil hij de ultieme hoofdrol: het vermóórden van zijn slachtoffer” [Jack Kantelberg, Stop Stalking].

Een deugdelijke wetgeving verbiedt gedrag waardoor iemand in een positie wordt geplaatst waarin angst voor dood of lichamelijke kwetsing redelijk is. Stalking wordt nog maar sinds enkele jaren in de criminologie als een afzonderlijk fenomeen beschreven en in de meeste landen wordt stalking door politie en justitie niet als een afzonderlijk delict behandeld [Baas 1998]. De laatste jaren is het verschijnsel stalking echter steeds meer in de belangstelling gekomen.

De problematiek van kinderen die door pedofielen worden lastiggevallen komt aan de orde in Kinderpornografie in Cyberspace en Regulatie van CyberPorno.

Index Eigenaardigheden van cyberstalking

Online belaging en bedreiging kan zeer uiteenlopende vormen aannemen, maar heeft belangrijke kenmerken gemeen met offline stalking:

Cyberstalking is belaging met gebruik van internet. Internet is een middel dat stalkers gebruiken om hun slachtoffers te belagen. Vanachter de vermeende beschutting van hun gebruikers- en schuilnamen bedreigen zij hun objecten van gemankeerde liefde en/of misplaatste adoratie. De cyberstalker wreekt zijn gekrenkte trots op het object van zijn gepassioneerde liefde. De cyberstalker weet hoe krachtig het internetmedium is om een bepaalde boodschap over te dragen. Door de grote hoeveelheid persoonlijke informatie die via internet beschikbaar is, kan de cyberstalker gemakkelijk privé-informatie over een potentieel slachtofffer achterhalen. De cyberstalker opereert anoniem en vanaf grote afstand, maar de dreiging komt misschien wel juist daarom heel nabij.

Omdat cyberstalking geen fysiek contact impliceert kan de misvatting ontstaan dat het minder erg is dan fysieke stalking. Helaas is dat lang niet altijd het geval.

  1. Naarmate internet een steeds integraler deel van ons persoonlijke en professionele leven wordt, kunnen stalkers voordeel halen uit het gemak van communicatie en van de toegenomen toegang tot persoonlijke informatie.

  2. Het gebruiksgemak en niet-confronterende, onpersoonlijke en soms anonieme karakter van internetcommunicatie kan barrières voor cyberstalking wegnemen of verlagen. Vanuit het perspectief van de belager zijn of lijken de risico’s kleiner.

  3. Potentiële stalkers zijn vaak niet bereid of in staat om hun slachtoffer persoonlijk of via de telefoon te benaderen. Maar zij hebben minder aarzeling om hun slachtoffer lastig te vallen of te bedreigen via elektronische communicaties waarin zij anoniem of pseudoniem kunnen opereren.

  4. Net als bij fysiek stalken, is het online lastigvallen en bedreigen vaak een prelude op meer serieus agressief gedrag, inclusief fysiek geweld.

Overeenkomsten Verschillen
Stalkers worden meestal gemotiveerd door een verlangen om het slachtoffer te controleren. Lokaal stalken vereist meestal dat de belager en het slachtoffer gelokaliseerd zijn in dezelfde geografische gebied; cyberstalkers kunnen overal gelokaliseerd zijn (aan de andere kant van de straat, stad, land of wereld).
De meerderheid van de gevallen betreffen stalking door vroegere intimi, hoewel het stalken van onbekenden zowel in de lokale en virtuele wereld voorkomen. Elektronische communicatie maakt het voor cyberstalkers veel makkelijker om derden aan te moedigen om een slachtoffer lastig te vallen en/of te bedreigen.
Meeste slachtoffers zijn vrouwen; meeste stalkers zijn mannen. Elektronische communicatie verlaagt de barrières voor belaging en bedreigingen; een cyberstalker kan een fysieke confrontatie met zijn slachtoffer uit de weg gaan.

Er zijn veel overeenkomsten tussen offline en online stalking. Internet en andere mobiele communicatietechnologieën bieden echter nieuwe kansen voor stalkers om hun slachtoffers te achtervolgen. Belaging is een bestaand probleem dat verergerd wordt door nieuwe technologie.

Een cyberstalker kan herhaaldelijk bedreigende en intimiderende boodschappen versturen door de simpele klik op een knop. Sommige cyberstalkers gebruiken speciale programma’s om op gezette of willekeurige tijdstippen boodschappen te versturen zonder fysiek aanwezig te zijn bij een computer. Een cyberstalker kan andere internetgebruikers voor zijn karretje spannen om een slachtoffer lastig te vallen of te bedreigen door gebruik te maken van een discussieforum, bulletin board of chat room. Bijvoorbeeld door het plaatsen van controversiële of verleidelijke berichten met naam, telefoonnummer of e-mailadres van het slachtoffer. Dit resulteert in reacties die naar het slachtoffer worden gestuurd. Elke boodschap —van de cyberstalker zelf of van anderen— zal het beoogde effect op het slachtoffer hebben, maar de inspanning van de cyberstalker is minimaal. Het gebrek aan direct contact tussen de cyberstalker en het slachtoffer maken het voor justitie en politie bovendien lastiger om de stalker te identificeren, te lokaliseren en te arresteren.

cyberstalking De anonimiteit van het internet biedt nieuwe kansen voor would-be cyberstalkers. De werkelijke identiteit van een cyberstalker kan verborgen worden door verschillende providers te gebruiken of door het aannemen van diverse schermnamen of pseudoniemen. Meer ervaren stalkers gebruiken anonieme remailers of anonymizers die het bijna onmogelijk maken om de werkelijke identiteit van de bron van een e-mail of andere elektronische communicatie te achterhalen.

Anonimiteit plaatst de cyberstalker in een voordelige positie. Onbekend aan het doelwit, kan de stalker in een ander land, provincie, om de hoek van de straat of op de volgende werkplek zitten. De dader kan een vroegere vriend of geliefde zijn, een totale vreemde ontmoet in een chatroom, of een teenager die een grap wil uithalen. Het slachtoffer voelt zich onmachtig omdat het vaak onmogelijk is om de bron van de bedreiging te identificeren. De sluier van anonimiteit kan de dader aanmoedigen om zijn belaging voort te zetten. In de wetenschap dat hun identiteit onbekend is, zijn daders vaak meer geneigd om het slachtoffer op werk of thuis te belagen, en het internet kan hiervoor substantiële informatie bieden. Diverse websites bieden persoonlijke informatie, inclusief niet-geregistreerde telefoonnummers en gedetailleerde informatie over huis- en kantooradres. Tegen betaling bieden andere websites sociale zekerheidsnummers, financiële data en andere persoonlijke informatie.

Index Cyberstalking in de praktijk

Cyberstalken kent vele varianten. Ongevraagde e-mail is een van de meest voorkomende vormen van lastig vallen, inclusief haatdragende, obscene of bedreigende post. Andere vormen zijn het versturen van virussen of grote hoeveelheden junkmail naar het slachtoffer. Omdat de meest voorkomende vormen van conventioneel stalken via telefoon en het sturen van brieven plaats vindt [Mullen e.a. 1999], is het niet verrassend dat stalkers vooral e-mail gebruiken [Ogilvie 2000].

Cyberstalkers maken op vaak listige wijze gebruik van een heel repertoire aan technieken en methoden. De volgende voorbeelden geven hiervan een indruk.

  1. In 1998 hadden de 50-jarige beveiligingsbeambte Gary Dellapenta uit Californië en de 28-jarige Brandi Barber een kortstondige relatie. Toen Barber na een paar maanden Dellapenta de deur wees, begon hij haar via e-mail te bedreigen. Vervolgens deed Dellapenta zich op het internet voor als zijn voormalige geliefde die in nieuwsgroepen en in chatrooms vertelde dat zij er over fantaseerde om verkracht te worden. Dellapenta plaatste Barbers adres en telefoonnummer op het internet en gaf aanwijzingen hoe haar alarmsysteem kon worden omzeild. Barber kreeg steeds meer hinderlijke telefoontjes — meestal midden in de nacht. Enkele mannen brachten haar ongevraagd een bezoekje [Mahara 1999]. Dellapenta werd uiteindelijk gearresteerd en als eerste Amerikaan veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf op grond van het nieuwe wettelijk verbod op cyberstalking.
    Dit voorbeeld laat zien hoe stalkers misbruik kunnen maken van valse identiteiten om hun slachtoffers te belagen. Het aannemen van de identiteit van het slachtoffer zelf (‘identity theft’ of ‘stalking by proxy’) is hiervan een extreem voorbeeld. Door in naam van het slachtoffer controversiële of verleidelijke berichten te plaatsen probeert de stalker anderen aan te zetten om de belaging te verbreden.

    cyberstalking

  2. In Massachusetts werd een man aangeklaagd die anonieme remailers gebruikte om een collega systematisch lastig te vallen. Dit culmineerde in een poging om seksuele gunsten af te dwingen van het slachtoffer onder dreiging van het onthullen van seksuele activiteiten uit het verleden aan de nieuwe echtgenoot van het slachtoffer.
    Dit voorbeeld laat zien dat stalkers gebruik maken van diverse middelen om in de elektronische communicatie hun werkelijke identiteit te verhullen. Bij cyberstalking hebben de slachtoffers zelf vaak geen idee wie hun belagers zijn. Wanneer stalkers zich ook nog inspannen om hun ware identiteit op het internet te verhullen, wordt het zeer lastig om de belager op te sporen.

  3. Een afgestudeerde van de Universiteit van San Diego terroriseerde vijf vrouwelijke studenten een jaar lang. De slachtoffers ontvingen honderden gewelddadige en bedreigende e-mails. De stalker had de slachtoffers nooit ontmoet.
    Bij cyberstalking bestaat er vaak geen enkel direct verband tussen de stalker en zijn slachtoffer. Het internet biedt mogelijkheden voor stalking door vreemden, en om meerdere slachtoffers tegelijkertijd te belagen.

  4. Een vrouw klaagt dat een man een bericht op het web heeft gezet waarin staat dat haar 9 jaar oude dochter beschikbaar is voor seks. Zij ontvangt hierover diverse telefoontjes en e-mails waarin contact gezocht wordt met het meisje.
    Indirecte belaging via het internet kan zeer krachtig zijn. Het slachtoffer wordt niet direct benaderd door de stalker. De belager mobiliseert via een meestal onder pseudoniem geplaatst bericht om te reageren op de misleidende inhoud.
Zoals gezegd is belaging een delict dat bestaat uit een reeks handelingen die elk op zich legaal kunnen zijn, zoals het volgen, bespieden of opwachten van het slachtoffer, het sturen van een brief of opbellen, het verspreiden van valse geruchten over het slachtoffer, het al dan niet onder valse voorwendselen inwinnen van informatie over het slachtoffer, enzovoorts.

De gevolgen van stalking kunnen voor de slachtoffers zeer ingrijpend zijn. Zij worden gedwongen om hun hun sociale leven in te perken en/of te veranderen uit angst gevonden te worden. Slachtoffers van stalking proberen aan hun belagers te ontkomen door te verhuizen, van werk te veranderen, hun kinderen op een andere school te plaatsen, een ander telefoon- of e-mailnummer te nemen, openbare gelegenheden zoals café's te vermijden, enzovoort. Slachtoffers van duurzame stalking krijgen vaak psychische problemen. Zij lijden aan angstgevoelens, chronische slaapstoornissen, vermoeidheid en hoofdpijn. Bij gewelddadige belaging komt daar nog lichamelijk letsel bij. Slachtoffer lijden tenslotte vaak ook financiële schade als gevolg van hun pogingen om aan de stalker te ontkomen, of omdat de stalker erin geslaagd is het slachtoffer van haar broodwinning te beroven.

Index Omvang van cyberstalking

Cyberstalking Er zijn geen omvattende en betrouwbare gegevens over de mate van cyberstalking. Dat heeft vooral twee reden. Ten eerste is het begrip cyberstalking inconsistent definieerd en afgebakend. Ten tweede wordt in slechts de helft van het aantal gevallen aangifte gedaan door de slachtoffers [Kamphuis/Emmelkamp 2000].

Angst voor represailles van de stalker is een belangrijke reden waarom slachtoffers van belaging geen aangifte doen. Uit een onderzoek van het Amerikaanse Ministerie van Justitie in 1997 bleek dat één op de twaalf vrouwen in de VS wordt geconfronteerd met belaging [National Violence Against Women Survey; Thaden/Thoennes 1997].

We beschikken wel over steeds meer anecdotische en informele indicaties van de omvang van cyberstalking. Deze indicaties kunnen ontleend worden aan informatie van politie en justitie, aan klachten die bij providers worden ingediend, en aan enkele studies over belaging van studentes (zoals die van de Universiteit van Cincinnati). Meldpunten tegen stalking geven aan dat er sprake is van een stijgende tendens en dat het merendeel daarvan vindt plaats via internet of de mobiele telefoon.

Index Voorkomen is beter...

Veel gevallen van cyberstalking kunnen voorkomen worden. Hier wat tips:

Er zijn diverse mogelijkheden om stalken te voorkomen. Het Centrale Meldpunt heeft hiervoor een aantal preventieve maatregelen opgesteld.

Index Bestrijden van cyberstalking

  1. Strafrechtelijke mogelijkheden: wetgeving bijstellen
    In alle staten van de VS is inmiddels een anti-stalkingswet van kracht, evenals in Canada, Australië, Groot-Brittannië en België. In de Nederlandse wetgeving wordt schending van de privé-sfeer opgevat als misdaad. Wanneer politie en justitie oog hebben voor op de ontregeling van van iemands leven, kan op een vroeg tijdstip worden geïntervenieerd, voordat er gedreigd wordt [Royakkers 2000]. In de omschrijving van het delict staat niet dat er alleen sprake is van stalking (belaging) als het slachtoffer duidelijk door het gedrag van de dader wordt geschaad [Bass 1998].

    Op 12 juli 2000 is artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht van kracht geworden. Met dit artikel wordt de strafbaarstelling van belaging (stalking) geregeld. De wet tegen belaging is tot stand gekomen op initiatief van de Tweede Kamer-leden Boris Dittrich (D'66), Willie Swildens-Rozendaal (PvdA) en Otto Vos (VVD). Het artikel luidt:

    1. “Hij, die wederrechtelijk stelselmatig inbreuk maakt op een anders persoonlijke levenssfeer met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden dan wel vrees aan te jagen wordt, als schuldig aan belaging gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of een geldboete van de vierde categorie (€ 11.500,-)
    2. Vervolging vindt niet plaats dan op klacht van hem tegen wie het misdrijf is begaan.”
    De wetgever heeft zeer nadrukkelijk geprobeerd de voorfase (voordat de zaak escaleert en er een misdrijf plaatsvindt) strafbaar te stellen. Hierdoor kan het strafwaardige karakter van de belagingsgedragingen daadwerkelijk door de politie worden aangepakt en kunnen de slachtoffers beter worden beschermd. Bovendien zijn de bepalingen voldoende technologie-onafhankelijk omschreven voor toepassing op het internet en andere communicatietechnologieën. De bepalingen gelden dus ook voor digitale stalking. In de eerste tien maanden van het bestaan van het belagingsartikel heeft het Openbaar Ministerie al 119 stalkers vervolgd [Volkskrant, 10 juli 2001]. De wetenschappelijke en politieke discussie over het belagingsartikel is uitstekend gedocumenteerd door Royakkers/van Klink [2000].

  2. Preventieve strafmaatregelen
    Bij het opleggen van straffen van stalkers wordt in eerste instantie meestal het middel gehanteerd van een civielrechtelijk straat-, stads- of contactverbod. Er is twijfel of zo’n verbod bijdraagt aan een grotere veiligheid van de slachtoffers, vooral als hun stalker een strafblad heeft. Soms leidt het uitvaardigen van z’n verbod juist tot verdere escalatie. Bovendien worden deze verboden regelmatig overtreden, met name door de kleine categorie psychopaten [zie voor kritische nuances: Royakkers/van Klink 2000:6 e.v.]. Een verbod op ‘fysieke nabijheid’ heeft alleen zin “als de politie over voldoende personele en technische voorzieningen beschikt om de dader in het oog te houden en direct in te grijpen indien deze het verbod overtreedt” [Baas 1998].

    Dezelfde technologie die door stalkers gebruikt wordt om mensen te belagen kan ook gebruikt worden om slachtoffers te beschermen en de handelingsvrijheid van daders te beperken. Slachtoffers kunnen elektronisch worden beveiligd in hun huis en in de nabije omgeving daarvan. Stalkers kunnen onder elektronisch toezicht worden geplaatst om te voorkomen dat zij te dicht bij het huis van het slachtoffer komen. Dat werkt alleen maar wanneer er strafmaatregelen genomen kunnen worden tegen stalkers die een dergelijk verbod overtreden. Dergelijke maatregelen zijn echter zijn niet effectief voor de praktijken van cyberstalking. Hoe kan een verbod op ‘virtuele nabijheid’ worden gerealiseerd?

  3. Gebrek aan training en expertise
    Bij politie- en justitie bestaat nog onvoldoende expertise op het gebied van cyberstalking. Daarom is het van belang dat er meer deskundigheid wordt opgebouwd over (lokale en virtuele) stalking en dat er speciale eenheden komen die deze delicten effectief kunnen behandelen. De meeste politionele en juridische instellingen hebben nog onvoldoende ervaring om de serieuze aard van cyberstalking te onderkennen en dergelijke misdaden te onderzoeken. Sinds 1995 hebben veel politiekorpsen in Nederland een speciale stalking-training voor rechercheurs. Tenslotte is het van groot belang dat afgerekend wordt met het idee ‘’dat de politie er toch niets aan kan doen’ en dat men dus beter geen aangifte kan doen uit angst voor represailles van de stalker.

  4. Serieus nemen van meldingen
    De meerderheid van slachtoffers van cyberstalking meldt dit niet bij de politie. Zij denken dat het belagend gedrag nog niet het punt bereikt heeft waarop het een criminele handeling is, of dat politie en justitie de klacht toch niet serieus nemen. Sinds de invoering van de anti-stalkingswetten wordt er meer aangifte gedaan [Parool, 9.7.01]. Naast ‘mobbing’ (pesterijen op het werk door collega's) en ‘bullying’ (voortdurende druk van werkgever op werknemer) kan ook stalking kan worden aangemeld bij het Centraal Meldpunt. De Stichting Stop Stalking is een vrijwilligersinstelling die hulp verleent aan stalking-slachtoffers én daders.

  5. Belangenorganisaties en zelfhulpgroepen
    Slachtoffers van stalking laten steeds minder over zich heenlopen en hebben zichzelf georganiseerd in belangenverenigingen en zelfhulpgroepen. In Nederland bestaan inmiddels twee belangenorganisaties voor slachtoffers van stalking. Ook op het internet zijn diverse initiatieven genomen, zoals de webgroep stalking.wereld.nl en de zelfhulpgroep Stalking Lotgenoten.

Index Informatiebronnen

    red_button CyberSex & CyberPorn (SocioSite)
    Online bronnen over cyberseks en cyberpornografie.

    red_button Sociaal-psychologische bronnen op Internet (SocioSite)

  1. Antistalking Web Site
    Informatie over stalkers en stalking en wat te doen wanneer je een slachtoffer wordt van stalking.

  2. Baas, N.J. [1998]
    Stalking: slachtoffers, daders en maatregelen tegen deze vorm van belagen
    Onderzoeksnotities 1998/1 van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justitie.

  3. Baas, N.J. [1999-2000]
    Onderzoek naar het verschijnsel stalking.
    In: Proces, 1999-2000: 35-9.

  4. Belaging
    Plenaire verslagen van de 2e Kamer, 31 augustus 1999.

  5. Benschop, Albert [1997-2001]
    NetLiefde en CyberSex

  6. Cyberstalking: A new Challenge for Law Enforcement and Industry
    A Report from the Attorney General to the Vice President, Augustus 1999.

  7. Davis, J. / Chipman, M. [1997]
    Stalkers and other obsessional types: A review and forensic psychological typology of those who stalk.
    In: Journal of Clinical Forensic Medicine, 4(4): 166-73.

  8. Dean, Katie [2000]
    The Epidemic of Cyberstalking
    In: Wired, May 1.

  9. Deirmenjian, J. [1999]
    Stalking in Cyberspace.
    Journal of Am. Academy of Psychiatry and the Law, 27(3): 407-13.

  10. Dittrich, B.O. [1999-2000]
    Belaging strafbaar gesteld.
    In: Proces, 1999-2000: 40-41.

  11. Early, M. [1999]
    Report on Cyberstaling: A New Challenge For Law Enforcement And Industry
    Washington D.C.: United States Department of Justice.

  12. Emerson, R. / Ferris, K. / Gardner, C. [1998]
    On Being Stalked.
    Social Problems 45(3): 289-314.

  13. Fischer, B.S. / Cullen, F.T. / Belknap, J. / Turner, M.G.
    Being Pusued: Stalking Victimization in a National Study of College Women.
    13 procent van de studentes werd gestalked waarvan 24,7 % via e-mail. Zo'n 35 procent van de stalking incidenten onder studentes kan als cyberstalking worden aangemerkt.

  14. Gilbert, P. [1999]
    On Space, Sex and Stalkers.
    In: Women and Performance 17:1-18.

  15. Goode, M. [1995]
    Stalking: Crime of the nineties?
    In: Criminal Law Journal 19:21-31.

  16. Holmaat, R. [1998]
    Het wetsontwerp belaging. Een twijfelachtige oplossing voor een ernstig probleem.
    In: Nemesis 1998, 2: 54-7.

  17. Kamphuis, J.H. / Emmelkamp, P.M.G. [2000]
    Stalking: a contemporary challenge for forensic and clinical psychiatry
    British Journal of Psychiatry, 197: 206-9.

  18. Kienlen, K.K. / Birmingham, D.L. /Solber, K.B. / O'Regan, J.T. / Meloy, J.R. [1997]
    A comparative study of psychotic and nonpsychotic stalking. [abstract]
    Journal of Am. Acad. Psychiatry Law, 25(3): 317-334.

  19. Klaver, Marie-José [2005]
    Cyberstalker moeilijk te ontlopen In: NCR 16.11.05.

  20. Krabbe, H.G.M. / Wedzinga, W. [1998]
    Belaging in wetsontwerp 25 768.
    Delict en Delinkwent, 1998.

  21. Kurt, J. [1995]
    Stalking as a variant of domestic violence.
    Bulletin of the American Academy of Psychiatry and Law 23(2): 219-30.

  22. Maharaj, G.M.D. [1999]
    Chilling Cyber-Stalking Case Illustrates New Breed of Crime

  23. McCann, J.T. [1998]
    subtypes of stalking (obsessional following) in adolescents.
    Journal of Adolescence, 21: 667-75.

  24. Meloy, J. Reid [1997]
    The clinical risk management of stalking: "Someone is watching over me..."
    In: American Journal of Psychotherapy, 51: 174-84.

  25. Meloy, J. Reid (ed.) [1998]
    The Psychology of Stalking: Clinical and Forensic Perspectives.
    Academic Press.

  26. Mullen, Paul / Pathé, Michele / Purcell, Rosemary / Stuart, Geoffrey [1999]
    Study of Stalkers
    In: American Journal of Psychiatry, 156(8): 1244-9.
    Een klinische studie van gedrag, motivatie en psychopathologie van stalkers.

  27. Mullen, Paul / Pathé, Michele / Purcell, Rosemary [2000]
    Stalkers and their Victims.
    Cambridge University Press.

  28. Nadkarni, R. / Grubin, D. [2000]
    Stalking: why do people do it?
    In: British Journal of Psychiatry, 320: 1486-7.

  29. Nicastro, A. / Cousins, A. / Spitzberg, A. [2000]
    Tactical Face of Stalking.
    Journal of Criminal Justice, 28(1): 69-82.

  30. Ogilvie, Emma [2000]
    The Internet and Cyberstalking [pdf]

  31. Pathé, Michele / Mullen, Paul [1997]
    The impact of stalkers on their victims. [abstract]
    In: British Journal of Psychiatry, 170: 12-7.

  32. Pathé, Michele / Mullen, Paul / Purcell, Rosemary [1999]
    Stalking: False claims of victimization. [abstract]
    British Journal of Psychiatry, 174: 170-2.

  33. Purcell, Rosemary / Pathé, Michele / Mullen, Paul E. [2000]
    The Incidence and Nature of Stalking Victimisation [pdf]

  34. Royakkers, Lambèr [1999-2000]
    Het wetsvoorstel tegen stalking schiet te kort.
    Proces, 1999-2000: 42-5.

  35. Royakkers, Lambèr [2000]
    The Dutch Approach to Stalking Laws [pdf]
    In: California Criminal Law Review 3, October 2000.

  36. Royakkers, Lambèr / Klink, B.M.J. van der [2000]
    Drogredenen in het parlementaire debat. Wetsvoorstel 25 768 als casus
    In: Nederlands Juristenblad, 75(7): 351-357.

  37. Royakkers, Lambèr / Sarlemijn, A. (red.) [1998]
    Stalking strafbaar gesteld.
    Deventer: Gouda Quint.

  38. Skoler, G. [1998]
    The Archetypes and Psychodynamics of Stalking.
    In: Meloy [1998].

  39. Stalking and Domestic Violence
    The Third Annual Report to Congress under the Violence Against Women Act.

  40. StalkingSolutions
    Renee Goodale biedt deskundig advies aan slachtoffers van stalking.

  41. Strafbaarstelling van belaging
    Memorie van toelichting, zoals gewijzigd n.a.v. het advies van de Raad van State.

  42. Survivors of Stalking (SOS)

  43. Victims of Stalking Resources
    Gepresenteerd door USA Law.

  44. Women Halting Online Abuse (WHOA)

Index


Home Onderwerpen Zoek Over ons Doneer Contact

20 September, 2013
Eerst gepubliceerd: September, 2002