Home Onderwerpen Zoek Over ons Doneer Contact

Geschiedenis van het internet

dr. Albert Benschop
Universiteit van Amsterdam
Revolutionaire Innovatie

Geboorte van het internet

Netwerk voor sloebers

    Referenties

Index Hypertekst Revolutie

Contouren van een revolutionaire innovatie

Communiceren is meer dan het verzenden en ontvangen van informatie. Zet twee bandrecorders naast elkaar die voor elkaar spelen en elkaar tegelijkertijd opnemen. Vanuit een menselijk perspectief is dat geen communicatie. Communicatie begint daar waar mensen iets doen met de informatie die zij verzenden en ontvangen. Communicatie is een interactief creatief proces waarin de reactietijd zeer kort moet te zijn om de conversatie vrij en gemakkelijk te maken. Het bijzonder van het internationale computernetwerk dat wij tegenwoordig het internet noemen is dat wij dit kunnen gebruiken om met elkaar te communiceren. Het internet verrijkt, verbreedt en versnelt onze communicatiekansen enorm. Sinds de uitvinding van de boekdrukkunst en de telefoon is er geen grotere revolutie denkbaar in onze manier van communiceren en interacteren.

De geschiedenis van het ontstaan van dit internet moet nog worden geschreven en zal telkens opnieuw worden herschreven. Dat is niet verwonderlijk als men bedenkt dat onze kennis van de manier waarop het huidige computernetwerk is ontstaan gebruikt wordt om het pad naar de toekomst te verlichten, om actuele problemen op te lossen, om keuzes te maken die voor de verdere ontwikkeling van het internet van essentieel belang zijn.

In deze bijdrage gaat het om vragen als:

  1. Hoe is het computernetwerk ontstaan?
  2. Wat voor prestaties hebben de pioniers van het internet verricht?
  3. Wat zijn de controverses over de verdere ontwikkeling?
Meer dan fragmenten van de geschiedenis van het internet moet men hier overigens nog niet verwachten.

Index Geboorte van het internet vanuit de atoomschuilkelder

In 1962 schreef Paul Baran een rapport voor de Rand Corporation, On Distributed Communications waarin hij ingaat op de vraag hoe de Verenigde Staten haar communicatiesystemen tegen een serieuze aanval militair zou kunnen beschermen. In dit rapport schetst hij de principes van ‘redundancy of connectivity’ en verkent hij diverse modellen voor niet-kwetsbare communicatiesystemen. Hij stelt een communicatiesysteem voor waarin geen herkenbaar centraal commando- en controlepunt bestaat. Alle overlevende punten zouden in staat zijn om weer contact met elkaar op te nemen in geval van een aanval op een van de punten. In dit systeem zou schade aan een onderdeel niet het geheel vernietigen en zijn effect op het geheel zou worden geminimalseerd.

Baran stelt voor een nationale openbare voorziening te construeren voor de transport van computergegevens, op dezelfde manier als het telefoonsysteem stemgegevens transporteert. In september 1969 werd de eerste ARPANET Information Message Processor bij UCLA (University of California in Los Angeles) geïnstalleerd. Men zou dit als de geboorte van het internet kunnen opvatten.

Het Arpanet is een voorloper van de netwerktechnologie die als basis dient voor het globale internet van tegenwoordig. Het werd gesubsidieerd door het programma voor ‘Advance Research Projects Agency’ van het Amerikaanse ministerie van defensie. Het Arpanet was uitsluitend bedoeld voor universitaire afdelingen voor computerwetenschap en particuliere onderzoeksinstituten die door dit ministerie werden gesubsidieerd. Bij de ontwikkeling van dit netwerk deden zich veel onverwachte problemen en hindernissen voor. Maar door het coöperatieve werk van de deelnemers kon het aantal sites toch stap voor stap worden uitgebreid. In 1977 omvatte het Arpanet al meer dan 50 sites van Hawaï tot Noorwegen.

Internet begon dus als een militair project uit de tijd van de Koude oorlog. Maar dertig jaar later is het politieke toneel dramatisch veranderd. Tegenwoordig wil de grootste kapitalistische tycoon van het Westerse halfrond, Bill Gates, oude Russische kernraketten gebruiken om een internetweb rond de wereld te spinnen. Gates’ Teledesic Corporation koopt SS-18 raketten van de Russen. Zij zullen worden gebruikt om 22 satellieten te lanceren in de jaren 2000 en 2001. Met deze satelieten wil Gates een netwerk van 840 satelieten rond de aarde construeren, die alle bezitters van een PC in de wereld directe toegang tot internet zou verschaffen.

Wat wil Bill Gates? Wil hij met zijn satellieten een nieuw ijzeren gordijn oprichten? Wil hij proberen in het open internet nieuwe barrières te bouwen?

Index Netwerk voor sloebers

Het ARPANET was een enorme prestatie, maar de toegang tot dit netwerk werd beperkt tot de computerwetenschappers in universiteiten en laboratoria die contracten hadden met het Amerikaanse ministerie van defensie. Anderen werden van deze toegang uitgesloten. De doctoraalstudenten op de Duke universiteit en de universiteit van van Noord-Carolina behoorden tot deze uitgeslotenen. Zij maakten een netwerk dat open was voor iedereen in de gemeenschap van de computerwetenschappen die toegang had tot het Unix besturingssysteem (dat destijds vrij toegankelijk was voor de academische gemeenschap). Uit de experimenten van deze studenten ontstond “A Poor Man’s Arpanet”, het Usenet News.

In de herfst van 1979 werd Usenet News geboren. Tom Truscott en Jim Ellis (studenten op de Duke universiteit) en Steve Bellovin (student op de universiteit van Noord-Carolina) onderzochten de mogelijkheden van versie 7 van het Unix bestuderingssysteem dat was uitgerust met een ‘UNIX to UNIX copy program’ dat UCCP werd genoemd. Steve Bellovin schreef een eenvoudig ‘shell scripts’ programma in Unix dat de computers op de twee universiteiten met elkaar verbond via UUCP en zelfgemaakte modems die gebruik maakte van vaste telefoonlijnen. De computers belden elkaar op, zochten naar veranderingen in de bestanden en kopieerden vervolgens de veranderingen. Omdat het programma erg langzaam was werd een andere student aangetrokken, Stephan Daniel (Duke universiteit) die de programmacode herschreef in de programmeertaal C. Tenslotte presenteerde Jim Ellis in januari 1980 de bereikte resultaten op de academische Unix gebruikersconferentie (Usenix). Hij nodigde Unix-gebruikers uit om deel te nemen aan de ontwikkeling van een NetNews Network dat Usenet News werd genoemd. In de door Tom Truscott geschreven Invitation to a General Access UNIX Network kan men lezen:

Men hoopt dat USENIX een actieve, centrale rol wil spelen in het netwerk, Omdat sommige leden niet op het net zitten, zouden papieren nieuwsbrieven de standaard communicatiemethode moeten blijven. Maar het gebruik van het net voor de voorbereiding van nieuwsbrieven lijkt een goed idee. De uitnodiging dringt erop aan:

Een paar maanden later werd de software voor ‘A News program for Usenet News’ op de conferentietape gezet voor algemene verspreiding (Delaware Summer 1980 Usenix meeting). In een stencil dat op deze conferentie werd verspreid werd de doelstelling omschreven:

Een van de studenten die het programma geschreven had, Stephen Daniel, verklaart waarom de uitdrukking «a poor man’s ARPANET» werd gebruikt:

De pioniers van Usenet verbaasden zich erover hoe langzaam Usenet sites zich aanvankelijk uitbreiden. Maar toen de universiteit van California in Berkeley (UCB) ging deelnemen aan Usenet werden er verbindingen gelegd tussen Usenet en het Arpanet. De Arpalijsten waren georgansieerd rond ‘mailing lists’ met een centrale controle die bepaalt wie het materiaal ontvangt en wat voor materiaal kan worden verzonden. De filosofie van Usenet was veel sterker op de lezer gecenteerd. Usenet was georganiseerd rond netnieuws, waar de ontvanger controleert wat wordt ontvangen.

Het computernetwerk dat de pioniers creëerden werd al snel populair en verpreidde zich door het hele land. Uiteindelijk kon iedereen toegang krijgen tot het Arpanet en kon men participeren in de online gemeenschap. Usenet News bereikt op dit moment miljoenen mensen over de hele wereld met meer dan 4500 verschillende nieuwsgroepen en gigabytes van artikelen. Dit nieuws gebruikt geen papier, geen enveloppen en geen postzegels. Het nieuws wordt gemaakt en verspreid via een volledig geautomatiseerd proces. Met deze technologie bepalen gebruikers zelf wat de inhoud en het spectrum is van de informatie die zij via dit nieuwe nieuwsmedium ontvangen. Op de artikelen die door gebruikers worden ingediend kan zeer snel worden gereageerd en er zijn fora waar thema’s vrij kunnen worden besproken en informatie uitgewisseld. Usenet is een demonstratie van de kracht van de nieuwe technologie van computerautomatisering.

Het huidige open computernetwerk werd ontwikkeld door wetenschappers, onderzoekers en gebruikers die geen last hadden van de gesel van de vrije markt. De netwerkpioniers werden door de overheid gesubsidieerd en stonden niet onder de tijdsdruk die in commerciële initiatieven zo’n belangrijke rol speelt. Daarom namen zij de tijd die nodig was om de problemen op te lossen.

Index Referenties

  1. SocioSite: Geschiedenis van het internet.

  2. A Brief History of the internet door mensen die deze geschiedenis maakten. Zoals Barry M. Leiner, Vinton G. Cerf, David D. Clark, Robert E. Kahn, Leonard Kl;einrock, Daniel C. Lynch, Jon Postel, Lawrence G. Robert, Stephen Wolff.

  3. Hardy, Henry Edward (Univ. Michigan)
    The History of the Net

  4. Hauben, Michael / Hauben, Ronda
    Netizens - On the history and impact of Usenet and the Internet

  5. Naughton, John [2000]
    A Brief History of the Future: Origins of the Internet.
    Overlook Press.

  6. Noble, David F. [1999]
    The Religion of Technology: The Divinity of Man and the Spirit of Invention.
    New York: Alfred A. Knopf.

Index


Home Onderwerpen Zoek Over ons Doneer Contact

19 September, 2013
Eerst gepubliceerd: September, 1997