Home Onderwerpen Zoek Over ons Doneer Contact

NetLiefde en CyberSeks English Version

— De toekomst van het virtuele vrijen —

Albert Benschop

Intiem op afstand
Onlichamelijke intimiteit
    CyberSeks zonder aanraking en geur
    Het raadsel van de netliefde
    Voorgewende en reële zelfbevrediging
Erotisering van virtuele werkelijkheid
    Cyberseks met ogen en oren
    Orgastische technologie: het voelende internet
    Cyberdildonetica
    Wat ruik je lekker...
Virtuele en/of Lokale relaties
    Duurzaamheid, richting en conflict
    Alibi voor overspel
    Jeugdige webversierders
Netliefde of net liefde
Informatiebronnen
Index Pornografie in Cyberspace: Internetvergeiling en cyberseksuele obsessies
Index Kinderporno in Cyberspace: Sporen van een misdaad
Index Regulatie van CyberPorno: Filters, sociale controle en strafrechtelijke vervolging
Index CyberStalking: Belaagd op het internet
Index Buitenissige flitsseks: Van louter virtuele naar echte seks in een wip

Intiem op afstand

Er is liefde op het internet. Mannen en vrouwen ontmoeten elkaar op het internet en ze worden verliefd op elkaar. Het gebeurt elke dag, in het lokale leven, maar ook op het internet. Het is een spannende gebeurtenis waaruit soms duurzame liefdesrelaties en huwelijken voortvloeien. Soms loopt zo’n avontuur uit op een nachtmerrie wanneer iemand zijn partner verlaat voor een opwindend cyberliefje dat alleen maar in de eigen fantasie bestaat.

Internet transformeert op onze seksuele praktijken en culturen en in het bijzonder op onze seksualiteitsbeleving. In zekere zin heeft internet zelfs de definitie van seksualiteit veranderd: naast de aardse lichamelijke seksualiteit ontstaat een nieuwe werkelijkheid van fantasieseks.

Computers gebruiken om een intieme relatie met iemand te onderhouden is een opwindende ervaring — al is het alleen maar omdat men de magie van cyberspace aan eigen lijf beleeft. De geliefde komt je huiskamer of je kantoor binnen zonder dat de persoon daar fysiek aanwezig is. Dat is zuivere magie.

Sceptici beschouwen netliefde als kille, computer-gestuurde &laquio;nepliefde» die afbreuk doet aan alles wat authentiek en waardevol is aan menselijke intimiteit. Hoe kun je nu verliefd worden op woorden en zinnen die over je computerscherm dansen? Dat is alleen voor contactgestoorde mensen die in de 'echte' wereld niet aan hun trekken kunnen komen.

Cybersex: illustratie van Jeremy Dawson Toch lijken mensen in de virtuele wereld van het internet sneller verliefd te worden. Waarom is dat zo? Waarom wordt er zoveel geflirt in chatrooms? Heeft dat iets te maken met het anonieme karakter van de communicatie en met het spel met identiteiten? Wat zijn de bijzondere eigenschappen van netliefde? Waarin verschilt netliefde van de lokale liefde? Wie worden er netverliefd? Wat zijn de mogelijkheden en beperkingen van netliefde?

'Op zoek naar liefde' is de meest populaire motivatie voor uitstapjes naar chatrooms. Netliefde (liefde op het internet) brengt een aantal problemen met zich mee. Geldt online flirten (verbaal aaien) ook als bedrog van je lokale partner? Kun je cyberseks hebben op je eerste afspraak? Moet je de geliefde waarmee je alleen maar hebt ge-emailed of getelefoneerd ook in de lokale werkelijkheid ontmoeten?

Op het internet kun je elkaar niet aanraken. Hoe kun je dan een seksuele relatie opbouwen? Zijn lichamelijke nabijheid en de haptische ervaring dan geen noodzakelijke voorwaarde voor menselijke intimiteit?

Wie de romantische en erotische kanten van het virtuele leven onderzoekt, kan moeilijk voorbijgaan aan de meer problematische en duistere aspecten van dit fenomeen. Wat zijn de risico’s van online liefdesaffaires? Hoe ‘onfatsoenlijk’ kan cybererotica zijn? Waar eindigt onfatsoenlijkheid en begint obsceniteit? Waar eindigt erotiek en begint de pornografie? Wat zijn seksuele misdaden op het internet en hoe kunnen deze worden bestreden?

Index Onlichamelijke intimiteit

CyberSeks zonder aanraking en geur
Mensen besteden veel tijd aan het vinden van een persoon waarmee zij intieme betrekkingen kunnen onderhouden en waarvan zij kunnen houden. We zoeken overal om deze unieke persoon te vinden: op school en op het werk, in café's en dancings, in de trein of op het internet. Cyberrelaties zijn relaties die online ontstaan, via websites, e-mail, chatrooms, discussiefora, IRC’s, Instant Messaging, sociale media, webcams of videoconferenties. Via internet kunnen mensen partners vinden waarmee zij intieme telerelaties kunnen opbouwen. Zo’n cyberrelatie heeft betekenis, ook al wordt deze relatie niet voortgezet of omgezet in op een lokale of fysieke relatie.

Voor sommigen is cyberseks primair een manier van recreatie of entertainment. Zij kunnen ongelofelijk liegen over hun lichamen, hun banen en hobbies, en zelfs over hun geslacht en seksuele voorkeuren. Voor andere mensen is cyberseks een serieuze aangelegenheid; zij hanteren het internet als een welkome uitbreiding van de bestaande relatiemarkten.

Cyberseks is het gebruik van computers om seksuele fantasieën uit te leven en seksuele rollen te spelen terwijl men via internet verbonden is met een andere persoon. Er worden teksten, beelden en geluiden uitgewisseld die de ander seksueel opwinden. Tijdens deze interactie visualiseren zij de seksuele daad in hun gedachten.

Een belangrijk verschil tussen virtuele en lokale seksuele interacties is dat mensen elkaar niet kunnen ruiken en elkaar ook niet echt kunnen aanraken. In virtuele werelden kan het elementaire aanraken enigszins worden nagebootst. Maar zelfs de sensatie van het meest bescheiden kusje kan niet digitaal worden gedupliceerd.

CyberSex: versmelting op afstand. Bij intieme relaties die via het internet tot stand zijn gekomen, ervaren de verliefden een smartelijke en soms martelende kloof tussen ‘lichaam en geest’. Via gedigitaliseerde interactie en communicatie komen zeer veel mentale en psychologische aspecten van intieme relaties tot hun recht. Maar dit geldt per se niet voor de lichamelijke kant. De geliefden in spe scheppen samen hun intieme virtuele werkelijkheid, maar toch zijn ze nooit gelijktijdig in een en dezelfde fysieke ruimte aanwezig. Dit gebrek aan lichamelijkheid is overigens niet alleen een beperking. Juist die lichamelijke afstandelijkheid biedt onder bepaalde omstandigheden immers ook de mogelijkheid om iedereen virtueel te omhelzen en te zoenen. Veel mensen durven alleen op internet al hun emoties te uiten, juist omdat ze weten dat ze hun lichaam veilig thuis laten.

Internet maakt onlichamelijke intimiteit mogelijk. De intieme relaties die in virtuele werelden worden aangegaan, bestaan alleen ‘tussen de oren’ van de deelnemers, dat wil zeggen in hun eigen fantasie. Zij delen de illusie van intimiteit. Maar aan deze illusie zijn echte en meestal ook oprechte emoties verbonden. Daarom is de virtuele relatie voor de geliefden zelf alles behalve fictief. Sommige virtueel geliefden die meer waarde hechten aan hun onlichamelijke intieme relaties dan aan hun fysieke persoonlijke contacten in hun lokale omgeving (‘body-to-body’). Juist in dergelijke gevallen komen tegelijkertijd de grenzen van de digitaal gemedieerde intimiteit naar voren: het is een digitale marteling wanneer je uiteindelijk alleen maar dat zwarte scherm ziet dat terug staart.

Merel Mirage, die jarenlang in Nicaragua, Japan en Tibet woonde, vertoonde op het World Wide Video Festival in het Amsterdamse Stedelijk Museum (oktober 1997) een video die je laat meevoelen wat het kan betekenen om verliefd te worden in cyberspace. In Subject: emotions encoded maken zij en haar geliefde alle stadia van de cyberliefde door: van totale verrukking tot diepe twijfel aan de zin van een digitaal gemedieerde affaire. Handen die beginnen te trillen zodra het online contact gelegd is. Opwinding die gevoeld wordt wanneer de Ander complimenten maakt. Twijfel over de vraag of het ‘in het echt’ ook iets zou worden: “Stel je voor dat ik niet hou van je geur”. En tenslotte die merkwaardige bevrijding wanneer je besluit om elkaar echt eens in een lokale ruimte te ontmoeten: waarom zou je elkaar dan nog via het internet opzoeken?

Computergemedieerde teleliefde is een spel van uitwisseling van betekenissen. Er wordt menselijke energie en emotie geïnvesteerd in verschillende soorten symbolische interactie. Mensen investeren veel energie in deze virtuele relaties en zij doen hierin typisch menselijke ervaringen op. Zij voelen echte pijn wanneer zij door hun virtuele partner worden verlaten, zij worden wanhopig wanneer zij door hun teleliefje worden verwaarloosd en zij kunnen met volle teugen genieten van het rollenspel dat in een virtuele wereld mogelijk is. De symbolische interacties die zich in virtuele werelden voltrekken zijn niet meer of minder werkelijk dan die zich in de lokale wereld voordoen. Mensen zijn en blijven symboolmakende en -uitwisselende dieren. Door omgang met symbolische objecten (tekstuele, visuele of auditieve signalen) ervaren wij zelfs fysiologische reacties: seksuele opwinding, koud zweet van angst, misselijkmakende walging, rillingen van ontroering etc.

Index


Het raadsel van de netLiefde
Voordat mensen aan cyberseks beginnen hebben ze meestal geen idee dat woorden op een computerscherm zoveel invloed kunnen hebben.

Cyberspace maakt het mogelijk dat mensen fantasie relateren aan fantasie, zij gaan direct naar de kern van de gevoelens en gedachten van een ander. Op het moment dat ik sexy dingen schrijf of lees, ben ik volledig geconcentreerd op die fantasie — het wordt mijn werkelijkheid. De geliefden worden niet gehinderd door allerlei banale realiteiten van de ander: geen slechte adem, geen dikke buiken, geen rimpels, geen afwezige blikken. Er zijn dus geen visuele, auditieve of tactiele signalen die je verhinderen om elke fantasie die je maar hebt los te laten op die begeerde ander. Mensen construeren portretten en houdingen van hun cyberliejes op basis van hun eigen fantasieën (de beste motivators voor elke vorm van seks). In cyberseks wordt de eigen fantasie geprojecteerd op de gevoelens van de ander. Je kunt geloven dat de begeerde ander je volledig begrijpt en dat deze een emotionele ervaring met je deelt die je nog nooit met iemand anders hebt gehad. Door het gemak van de communicatie en de kans om je gedachten met iemand anders te communiceren, ontstaat het gevoel dat je de diepste en meest verborgen delen van jezelf met iemand deelt. Daarom voelt cyberliefde soms indrukwekkender — en dus in zeker opzicht reëler — aan dan een lokale liefdesrelatie.

De spelende mens
De mens is een ‘tool-making animal’. Maar onze menselijkheid bestaat toch vooral ook in ons vermogen om betekenisvolle symbolen te maken en symbolen uit te wisselen. Dat is alleen mogelijk in de mate dat we beschikken over een voorstellingsvermogen en een lust tot spelen. De moderne homo ludens heeft er plezier in om zich uit te leven in een fantasiewereld. Net als alle andere vormen van spel is dit alleen maar mogelijk wanneer de deelnemers een gemeenschappelijk hallucinatie construeren: zij stellen spelregels op, spelen elk hun eigen rol en maken zichzelf wijs dat dit werkelijkheid is. We zijn spelende dieren die onze fantasie gebruiken en waarde hechten aan het element van ‘make-believe’ dat al in het primitieve geloof meespeelde. Daarin schuilt het ludieke karakter van het culturele leven.

Een van onze beste en meest bekende historici, Johan Huizinga, heeft dit ludieke karakter van de cultuur uitvoerig geanalyseerd. Hij laat zien dat het veel meer is dan enkel een retorische vergelijking wanneer men de cultuur analyseert als een bijzonder geval van spel, sub specie ludi. Huizinga vroeg zich af wat nu eigenlijk de ‘aardigheid’ van het spel is. Zijn conclusie was dat het echte, zuivere spel de grondslag van onze hele cultuur vormt: “cultuur komt op in spelvorm, cultuur wordt aanvankelijk gespeeld” en “zij ontplooit zich in spel en als spel” [Huizinga 1938/85: 45,170].

Spel is iets eigens. Het is niet per se het tegendeel van ernst want ook een spel kan zeer ernstig zijn. In de virtuele wereld van de cyberruimte worden heel veel min of meer onschuldige, louter vermakelijke spelletjes gespeeld. Maar cyberspace is geen automatenhal waarin men zich kan afreageren in spannende spelletjes. De ficties en simulaties die nodig zijn om virtuele werelden te scheppen zijn serieus. In de cyberruimte wordt ernstig gespeeld.

Internet biedt niet alleen een indrukwekkende ruimte voor geïmagineerde intieme relaties, maar ook anonimiteit (verborgenheid) en veiligheid (geborgenheid). Hierdoor zijn mensen eerder geneigd om hun meest intieme gedachten en geheimen met elkaar te delen. De anonieme 'iemand' wordt een vriend die werkelijk alles begrijpt en die zich verantwoordelijk voor je voelt. Door de anonimiteit en veiligheid kan in zeer korte tijd een intense intimiteit worden ontwikkeld.

De algemene tendens is dat cyberlovers hun online relaties romantiseren. Dit kan zowel leiden tot fantastische opwindende avonturen als tot enorme teleurstellingen. Cyberlovers scheppen een met fantasie geladen ideaalbeeld van elkaar. Wanneer het contrast tussen geromantiseerd ideaal en het origineel duidelijker wordt, richt de wraak zich nooit op het zelfgefabriceerde ideaalbeeld, maar op het origineel [vrij naar B. Brecht].

Index


Voorgewende en reële zelfbevrediging
Hoe begin je een cyberseksuele ontmoeting? Wat is je openingszin? De volgende poging is misschien geen aanrader, maar wel recht uit het virtuele leven gegrepen:
"What is a nice girl like you doing masturbating in a place like this?"
In cyberromances zoeken mensen niet alleen vertier en sterke emoties, maar ook een kans om tijdens of na afloop van de conversatie te masturberen. "Cybersex doet hoofdzakelijk denken aan een hoogst omslachtige variant op masturbatie" [Karin Spaink 1994]. Cyberlovers winden elkaar fysiek en mentaal op en genieten ervan als zij merken dat de ander van hen seksueel opgewonden raakt. Uiteraard kan ook het klaarkomen worden voorgewend, maar dat is lang niet altijd het geval. In cyberseksuele contacten en relaties bevredigen mensen zichzelf, ook al wordt de ander daarvan niet altijd op de hoogte gesteld.

Index Erotisering van virtuele werkelijkheid

Cyberseks met ogen en oren: webcam & Webprostitutie
Cybersex wordt beperkt door het gebrek aan lichamelijk, zintuiglijk contact. Bij de uitwisseling in chatrooms is geen van de vijf zintuigen betrokken, behalve de fantasie. Het voorstellingsvermogen vult in wat ogen niet zien, wat oren niet horen, wat neuzen niet ruiken, wat tongen niet proeven en wat onze huid niet voelt.

"De enige onnatuurlijk seksuele handeling is die welke je niet kunt uitvoeren" [Dr. Alfred Charles Kinsey].
De speelruimte voor fantasie, projectie, idealisering en misleiding in cyberseksuele relaties wordt door het gebruik van visuele en auditieve signalen tegelijkertijd ingeperkt en opgerekt. Veel cyberminnaars hebben de kracht van de webcam inmiddels ontdekt, zodat zij hun partners in opwinding of perversie daadwerkelijk zien en soms ook real-time met hen praten. Door deze technologische vooruitgang kunnen cyberminnaars niet alleen beeld- en geluidssignalen uitwisselen, maar worden ook hun handen bevrijd van het toetsenbord.

Webcams bieden uitkomst voor gescheiden geliefden of voor relaties op grote afstand. Maar zij worden ook grootschalig gebruikt voor commerciële doeleinden. Op talloze sites kunnen bezoekers tegen betaling van enkele dollars per minuut kijken hoe vrouwen met zichzelf spelen. Via streaming video worden peep shows op het internet gebracht, die door betalende bezoekers in een bepaalde richting kunnen worden gestuurd via het intypen van berichten op hun computer. Deze vleeshandel werd verder gedemocratiseerd door het gebruik van videoconferentie. Met deze technologie kan iedereen een pornoster (‘exhibitor’) worden in de beslotenheid en het gemak van het eigen huis. Er zijn talloze mensen —meestal vrouwen maar soms mannen, meestal amateurs maar soms beroeps— die een telesex-winkeltje hebben opgezet in hun slaapkamers, kelders of zolders. Diverse ondernemingen (zoals Ifriends) bieden hiervoor de faciliteiten aan en dragen zorg voor de betalingen (na aftrek van de helft). Deze sector trekt inmiddels miljoenen betalende gebruikers aan. De webcam technologie creëerde een hele nieuwe categorie sekswerkers: web prostituées. Wat begon als een arena van het gratis en democratisch delen van erotisch plezier is getransformeerd in een lucratieve arena van commercie.

Index


Orgastische technologie op het feel-good internet
Het is niet voor het eerst in de geschiedenis dat mensen gefascineerd rakendoor de idee van de machinaal gecontroleerde seks. Het begon met de vroege medische vibrators uit het Victoriaanse tijdperk, die ontworpen waren om de vrouw een orgasme te bezorgen zonder de vingers van een man. De eerste mechanische vibrator werd in 1880 uitgevonden door een Engelse arts als een snellere en effectievere vorm van ‘therapeutische massage’. Therapeutische massage werd eeuwenlang gezien als een remedie voor ‘hysterie’ (een ziekte die pas verdween toen wetenschappers en feministen aantoonden dat de ‘feminine hysteria’ slechts een goed gecultiveerde mythe was). De artsen masseerden vrouwen tot een orgasme in de hoop dat zij deze mysterieuze ziekte zouden uitdrijven. De vibrator werd uitgevonden om dit werk iets sneller te kunnen doen.
De eerste elektrische vibrators werden aan het eind van de 19e eeuw ontwikkeld. Pas in 1988 kondigde zich een nieuwe fusie tussen seks en geavanceerde technologie aan. In dat jaar ontwikkelde Mike Saenz het computerprogramma MacPlaymate waarmee de gebruiker een hand (zonder lichaam) kon controleren om een onscreen vrouw te masseren en haar tot een virtueel orgasme te brengen. Het programma was voorzien van een ‘baasknop’: met een muisklik werd de seksshow vervangen door een spreadsheat met namen en adressen.
Door de opkomst van elektriciteit en batterijen werden vibrators steeds goedkoper en draagbaar. Patiënten begonnen vibrators voor zichzelf te kopen en bespaarden daarbij heel wat geld dat zij voorheen naar de dokter brachten. Fabrikanten begonnen deze nieuwe generatie vibrators in vaag orgastische terminologie aan te prijzen in tijdschriften. In de jaren 30 van de vorige eeuw verdwenen de vibrators uit de advertenties. Zij keerden daar pas in de jaren 60 weer terug als gevolg van de seksuele revolutie en het feminisme. Daaruit is een hele nieuwe industrie ontstaan in de erotica winkels van de grote stedelijke centra. Vibrators worden aan de vrouw gebracht zonder hun doel te verheimelijken: vibrators brengen vrouwen snel tot een spetterend orgasme.

Index


Cyberdildonetica en het haptische internet
De term cyberdildonics werd in 1974 geïntroduceerd door Ted Nelson. Teledildonetica refereert aan de technische mogelijkheden van afstandsbediening van seksuele speeltjes voor mannen en vrouwen. Van ‘teledildonetica’ is sprake wanneer er een echte partner bij betrokken is.
Door de progressie in de breedband technologie is het nu mogelijk om seks te hebben met iemand anders zonder enig lichamelijk contact. De seksuele machinerie van het nieuwe millennium is een bodysuit, samengesteld uit seksspeeltjes inclusief enorme elektronische dildo’s en stimulatiehelmen. Middels deze cyberdildonetische pakken kunnen geliefden over de oceanen heen met elkaar vrijen. Wurm jezelf in een van deze liefdesmachines, maak verbinding met het internet en je partner kan op afstand sensaties controleren die je tot een virtueel hoogtepunt brengen. Condooms zijn niet vereist. Geen angst voor zwangerschap of Aids.

De online seksindustrie speelt al langer een pioniersrol in het het populariseren van innovatieve internet-technologie zoals live video en interactiviteit. De makers en gebruikers van cyberdildonetica en het cybersekspak verwachten dat hun producten deze trends voortzetten.

De eerste voorbeelden van de nieuwste cyberdildonetische technologie werden op de markt gezet door Digital Sexations (met “Satisfaction Guarantee”) en SafeSexPlus (“The internet never felt so good”). Het pakket van de laatste bevat een black box die aan de computer gekoppeld moet worden. De gebruiker verbindt zich vervolgens met een aantal seksspeeltjes: dildo’s, vibrators, tepelopwinders en RoboSuck (een orale seksmachine of nauwkeuriger een ‘blowjob simulator’ — “always ready and always willing”). Deze speeltjes kunnen op afstand gemanipuleerd worden via het internet met de klik van een muis. Vervolgens worden via digitale cameras en chatsoftware de online minnaars met elkaar in contact gebracht. Een bijzondere eigenschap van dit product is dat een gebruiker via de chat client van de fabrikant aan elke internetgebruiker die over de juiste code beschikt de bediening over de speeltjes kan overdragen. Ook TopCo, een traditionele producent van sex-toys, wierp zich op de internetmarkt en monteerde chips in vibrerend plastic. De site van Teledildonics presenteert een virtual reality toepassing waarmee gebruikers interactief seks kunnen hebben met andere gebruikers. De site Remote Control Sex Toys geeft een overzicht van seksspeeltjes die online bediend kunnen worden.

Cyber Sex Suit van Vivid International. Een bekend pornobedrijf, Vivid Entertainment bouwde het allereerste “full-body cybersex suit”. Het is een neopreen lichaamspak uitgerust met 36 strategisch geplaatste sensoren die, middels een klik van de muis, de drager een aantal sensaties kan bezorgen: kietelen, speldeprik, trilling, heet of koud. Door de snelheid van de technologische innovatie lijken de seksuele ervaringen uit de science fiction verhalen niet meer zo ver weg. Er wordt gewerkt aan technologieën waarbij het niet meer nodig is om met iemand anders te interacteren: men kan vrijen met digitale model-hologrammen naar eigen keuze.

De fabrikanten presenteren deze technologie als een grote doorbraak. De primitieve stand van de haptische technologie zorgde ervoor dat deze orgastische speeltjes tot de categorie van de curiosa gerekend werden. De fabrikanten van het sekspak hopen dat zij de daarmee de hele pornobusiness op zijn kop kunnen zetten en zien gigantische winsten in het verschiet liggen. De eerste gebruikers betwijfelen of zij met deze technologie een volledig orgasme kunnen bereiken, maar benadrukken dat het primaire doel toch is om met je eigen partner te spelen.

Voor de gebruikers van cyberdildonetica verandert de muis in een instrument waarmee men op afstand toch de heetste seksspelletjes kan spelen — met de eigen partner, een andere vriend of vriendin, of met een of meer willekeurige vreemden. Mensen die al regelmatig kunnen genieten van de «meatspace sex» zullen echter veel minder lol beleven aan de virtuele variant. Daarvoor lijkt cyberdildonetica op dit moment nog veel meer op seks met een elektronisch instrument dan met een mens: het is eerder «computer-versterkte masturbatie» dan «computer-gesimuleerde copulatie». Maar ook de eerste versie tekstverwerkers behoren nu al tot de primitieve fase van de computergeschiedenis. We kunnen er zeker van zijn dat de seksindustrie zwaar blijft investeren in cyberdildonetische technologieën.

Fly with me
Bij de verdere ontwikkeling van cyberdildonetica kan de seksindustrie in de leer gaan bij militaire onderzoeksinstellingen. Zo heeft de Amerikaanse Navy een nieuw soort vest ontwikkeld voor piloten dat ook heel goed gebruikt zou kunnen worden in de video games industrie en in de seksspeeltjes voor het internet [Office of Naval Research]. Het vest is uitgerust met een aantal ingenaaide tactiele stimulators —tactors— die geprogrammeerd kunnen worden om trillingen uit te zenden die de drager prikkelen. De Amerikaanse luchtmacht gebruikt het vest als een oriëntatie-instrument voor piloten die het gevoel van waar zij zijn verloren hebben. De tactiele stimulators geven trillingen gebaseerd op informatie van vliegtuigsensoren over houding, snelheid, hoogte en andere factoren.

Datzelfde vest zou ook gebruikt kunnen worden in video spelletjes. Middels tactiele technologie kunnen spelletje veranderen in een multi-zintuiglijke ervaring: je voelt de centrifugale krachten terwijl je over een virtuele racebaan scheurt; je voelt de terugslag van een schot met een virtueel wapen; je voelt de druk als je opstijgt met een virtueel vliegtuig. Tactiele technologie ook kan gebruikt worden om iemand van hun neus tot hun tenen via het internet te stimuleren, of om een aantal mensen tegelijkertijd te stimuleren.

Sommige spelbesturingsapparaten zijn al uitgerust met haptische terugkoppeling. De eenvoudigste vorm is de Rumble Pak van Nintendo waarbij de controller vibreert op aangeven van de software. Je ziet niet alleen wat er gebeurd, maar je voelt het ook. Ook in sommige autoracesimulaties is het racestuur uitgerust met haptische sensatie om het gevoel van autorijden op te roepen.

De haptische technologie wordt nu ook ingevoerd in mobiele telefoons met een touchscreen. Een voorbeeld daarvan is de Nexus One van Google. Het toestel heeft een virtueel toetsenbord met haptisch feedback, waardoor je kleine trilllingen voelt als je de virtuele toetsen indrukt.

Index


Wat ruik je lekker...

Geur vanuit je elektronische brievenbus.
Geur vanuit je elektronische brievenbus.
Middels internettechnologie kunnen steeds meer typisch menselijke ervaringen digitaal worden gerepliceerd en uitgewisseld. Teksten, plaatjes, geluiden en video’s zijn zijn echter onvoldoende om complexe sensuele ervaringen op te doen. Met behulp van de tactiele technologie kunnen inmiddels een aantal basale aanrakingservaringen worden gegenereerd. Deze technologie staat nog in haar kinderschoenen en wordt nog maar in beperkte toegepast in het ‘net van tederheid en seks“. Dit geldt in nog sterkere mate voor de geurtechnologie.

Bedrijven als TriSenx en DigiScents (dat in 2001 plotseling van het toneel verdween) hebben eerste pogingen gedaan om geur op het internet te brengen. Met deze technologie kunnen wel een aantal standaardgeuren zoals citroen, aardbei of chocola worden geproduceerd, maar nog niet de meer subtiele geuren die een rol spelen bij het liefdesspel. Zoals alle kleuren van de regenboog zijn opgebouwd uit een specifieke combinatie van rood, blauw en geel, zo zijn ook alle geuren opgebouwd uit zo’n 1000 primaire geuren. Om meer subtiele geuren via het internet over te dragen zouden al die primaire geuren moeten worden ingebouwd in de aromapatronen van de olfactorische apparaten. De meest geavanceerde geurmachines bevatten nu hooguit 60 tot 128 primaire geuren.

Smell me...
De amusementsindustrie heeft al eerder geëxperimenteerd met synthetische geurproductie in de vorm van begeleidende geuren die de filmervaring moet intensiveren [Eric Lefcowitz: Retrofuture]. In de Aroma Rama en de Smell-o-vision systemen werden geuren in de bioscoop verspreid bij bepaalde scenes van de film. Deze experimentele systemen waren echter niet erg succesvol. Sommige bezoekers kregen allergische reacties of werden misselijk. De systemen werden handmatig gecontroleerd en de geuren werden van te voren aangemaakt.

De productie van geuren kan inmiddels door computers worden gecontroleerd. Complexe geuren worden digitaal gereproduceerd op basis van een relatief beperkt aantal primaire geuren. De digital geur-synthesizer wordt aan de computer verbonden en verspreidt de geur in de directe nabijheid van de gebruiker. Sommige experimentele apparaten stellen gebruikers niet alleen in staat om geuren te downloaden, maar ook om geuren uit te printen die geproefd kunnen worden [Kevin Bonsor: How Internet Odors Will Work].

Liefdesgeuren — chemisch communiceren
Geuren spelen een bijzondere rol bij het tot stand komen en de duurzaamheid van liefdesrelaties. De geuren van verliefdheid zijn subtiel, complex en de waarneming daarvan blijft in de regel on- of voorbewust. Deze geuren worden onder andere gegenereerd door de stofjes die vrijkomen door de extra aanmaak van bepaalde hormonen. Verliefde vrouwen produceren extra veel oxytocine (het ‘kuffelhormoon’), terwijl mannen vooral extra vasopressine aanmaken (het antidiuretisch hormoon). Deze twee hormomen werken als chemische versterkers van de onderlinge band. Vooral oxytocine speelt als ‘vertrouwenshormoon’ een cruciale rol bij het scheppen van een intieme band tussen mensen.

Verliefde mensen maken ook meer endorfine aan. Dit is het hormoon dat mensen in een roes brengt, waardoor zij het gevoel krijgen dat zij boven de grond zweven. Ook de dopamineproductie gaat omhoog als we onze geliefde zien: de geliefde is voor de verliefde een verslavend middel. Als het vorige is uitgewerkt hebben we een sterke behoefte aan een nieuwe dosis.

In webwinkels en seksshops wordt inmiddels een groot assortiment aan feromonen aangeboden. Feromonen zijn geurstofjes waarmee simpele, aan het instinct appellerende boodschappen worden overgebracht tussen individuen van eenzelfde soort, zoals: heb seks met mij. De suggestie is dat mensen en vrouwen die speciale feromooncocktails verorberen een onweerstaanbare uitstraling krijgen. Het uit varkenszweet gewonnen androstenol is een testoteronachtige stof waarvan gezegd wordt dat het vrouwen aantrekt en waarvan zij seksueel opgewonden raken

Index Virtuele en/of Lokale relaties

Duurzaamheid, richting en conflict
Cyberaffaires zijn romantische of seksuele relaties die ontstaan via online communicatie. Net als in het lokale leven kunnen cyberaffaires verschillende vormen aannemen. Een cyberaffaire kan een min of meer duurzame relatie met één partner zijn, of een serie tamelijk willekeurige erotische ontmoetingen met meerdere teleliefjes. Sommige cyberaffaires zijn louter virtueel, meestal erg seksueel gericht en alleen maar voor de seksuele kick. Zij ontmoeten elkaar niet 'in het echt' en willen dat ook niet. Wanneer zij al een lokale partner hebben, beschouwen zij dit niet als ontrouw (vooral mannen zijn oneerlijk over hun huidige relationele status). Andere cyberaffaires beginnen online, maar uiteindelijk ontmoeten de geliefden elkaar persoonlijk. Naarmate hun relatie zich verder ontwikkelt gebruiken zij steeds minder het internet. Tenslotte zijn er cyberaffaires die slechts een verlengstuk zijn van een 'normale' relatie tussen partners die geografisch van elkaar gescheiden zijn. Zij ontmoeten elkaar een paar keer per jaar, maar communiceren via het internet elke avond met hun geliefde.

CyberDaten
Internet wordt gebruikt om contact te zoeken met andere mensen met wie men een vriendschappelijke of intieme relatie zou kunnen opbouwen. Cyberdaten is het maken van een afspraak via het internet. Inmiddels heeft zich een uitgebreide online dating-industrie ontwikkeld waarin tegen betaling gezocht kan worden naar kandidaten waarmee een eerste online afspraak gemaakt kan worden. Datingsites werken snel, efficiënt en hebben een groter bereik dan kroegen of andere ‘paradijzen voor singles’. Dat geldt ook voor de sociale netwerken die speciaal zijn opgezet voor het maken van dates of die daarvoor door webversierders worden gebruikt.
De kans dat cyberseksuele liefdesaffaires ook onder lokale omstandigheden tot een duurzame intieme relatie leiden is waarschijnlijk even groot als die van amoureuze contacten welke tijdens dansfeesten voor alleenstaanden worden gelegd. Een meerderheid van de Amerikanen is van mening dat individuen een betere of minstens gelijke kans hebben om een partner online te ontmoeten dan in een single bar [Ipsos-Reid 2002]. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de duurzaamheid van relaties die online begonnen zijn in vergelijking met relaties in lokale conteksten ontstonden. Vermoedelijk hebben relaties die online tot stand zijn gekomen een betere of gelijke kans op succes dan relaties die in een single bar zijn ontstaan.

Er is een belangrijk ‘richtingsverschil’ is tussen virtuele en lokale relaties. Virtuele relaties ontwikkelen zich «van binnen naar buiten»: men communiceert over ervaringen en ideeën, werk en hobbies, verdriet en verlangens voordat men de buitenkant van de persoon leert kennen. Lokale relaties ontwikkelen zich «van buiten naar binnen»: men wordt in eerste instantie aangetrokken door een of meerdere bijzonder aantrekkelijke eigenaardigheden van de Ander, voordat men de persoon(lijkheid) leert kennen.

Vind je liefje online
Er zijn nog weinig betrouwbare studies verricht naar de praktijken en effecten van online dating. Toch zijn er langzamerhand een aantal contoeren van het online zoeken naar partners zichtbaar.
  • Mannen zijn veel oneerlijker zijn over hun huidige relationele status dan vrouwen. De overgrote meerderheid van de mannen is bereid om hun online contacten na enige tijd persoonlijk te ontmoeten. Bij vrouwen is deze bereidheid aanzienlijk kleiner. Om de identiteiten van hun potentiële partners te verifiëren gebruikten de meeste mensen zoekmachines zoals Google en sociale netwerken zoals Facebook en LinkedIn.

  • Vrouwen krijgen per week aanzienlijk meer e-mails van mannelijke matches dan mannen van vrouwelijke matches. Mannen die naar mannen zoeken krijgen twee keer zoveel reacties als vrouwen die naar vrouwen zoeken.

  • Slechts een klein aantal mannen dat vrouwelijke partners zoekt via commerciële datingsites vindt dat zij waar voor hun geld hebben gekregen. Weinig mannen zijn tevreden, de rest vindt dat zij beter hun geld aan iets anders hadden kunnen uitgeven of dat het een volledige verspilling was.

  • Veel gebruikers van datingdiensten zijn uit op een louter seksuele relatie. Toch hebben een kleine minderheid van de mannen en tweederde van de vrouwen iets meer op het oog dan een louter seksuele relatie.

Een goede aanzet voor onderzoek werd gegeven door Jonas Luster. Hij interviewde 1240 personen die gebruik maakten van online datingsites zoals Match.com (nu Lexamore), Tickle, Yahoo! Personals (nu Yahoo! Dating) en LavaLife. Een vergelijkbare Nederlandse site is OneHello.

Er zijn algemene datingssites (zoals Relatieplanet, Lexa, Pepper, Knuz, Be2, ) en virtuele flirtplekken die zich specialiseren op diverse soorten mensen met al hun relationele verlangens en seksuele voorkeuren. Zoals voor hoger of hoog opgeleiden (Parship, e-matching), voor singels met niveau (eDarling), voor homoseksuelen en biseksuelen (GenterDating), voor ouderen (55plus-Online-Dating, SeniorenGeluk. 50plusmatch), voor gehandicapten (Handicap-dating, InvaligendDating), voor gevangenen (Prisoners.be).

Online romances kunnen zich verduurzamen en zo sterk worden dat zij bestaande intieme relaties kunnen verdringen of vervangen. Veel partners hebben inmiddels ontdekt dat cyberseksuele relaties een directe bedreiging kunnen vormen voor hun lokale relatie. Hoewel het met internet mogelijk wordt om vreemd te gaan zonder te worden betrapt, zijn cyberseksuele relaties niet zelden een reden voor jaloezie en in laatste instantie voor partner- of echtscheiding.

Onderzoek naar problematisch computer- en internetgebruik heeft laten zien dat obsessieve gebruikers steeds minder tijd besteden aan mensen in hun lokale omgeving. Het is daarom niet verwonderlijk dat een groot deel van de internetverslaafden serieuze relatieproblemen heeft [Young 1999: Cybersex and Infidelity Online]. Duurzame relaties en huwelijken worden het meest ontregeld door cyberaffaires en dwangmatige online seks. 'Virtuele ontrouw' en 'cyberslippertjes' zijn een steeds frequenter reden voor echtscheiding.

Internetgebruikers kunnen in het geheim erotische gesprekken aangaan, zonder angst dat zij door hun partner worden betrapt. In de beschutte privacy van cyberspace uiten zij gemakkelijk hun meest intieme gevoelens. Dit opent de deur voor een cyberromance, en mogeljk voor virtueel overspel. Wat begint als een onschuldig praatje in een chatbox kan snel uitgroeien tot een intense en gepassioneerde cyberliefde. Wie daarnaar op zoek is kan terecht bij chatrooms die ontworpen zijn voor overspel, zoals Married and Cheating, MarriedM4Affair, Cheating Wife en Lonely Husband. Voor vrouwen, die eerder op zoek zijn naar cyberromantiek dan cyberseks, zijn er speciale chat gebieden, zoals Romance Connection, Sweettalk of Candlelight Affair. Maar net als in een soap opera kunnen tedere momenten met een romantische vreemdeling leiden tot passie en seksuele interacties.

De primaire prikkel om overspel te plegen via het internet is echter meestal niet de seksuele bevrediging die men krijgt van een virtuele seksuele daad. De belangrijkste impuls is het streven naar een emotionele of mentale ontsnapping uit de alledaagse sleur. Een seksueel onzekere echtgenoot kan zich veranderen in een geile cyberlover waarmee alle vrouwen in de chat room willen converseren. Een eenzame vrouw met een leeg huwelijk kan vluchten in een chatroom waar zij door veel cyberpartners wordt aangesproken. Het verlangen naar seksuele bevrediging is vaak wel de eerste prikkel virtueel overspel te plegen. De krachtigste prikkel is echter het vermogen om een subjectieve fantasiewereld te cultiveren waardoor men online kan ontsnappen aan de stress en frustraties van het dagelijkse leven.

Online daten kan een kuur zijn tegen eenzaamheid, maar het kan ook een deel van de oorzaak zijn. Dat geldt in het bijzonder voor mensen die internet gebruiken als een middel om te ontsnappen aan de druk van de lokale sociale wereld. Hun gevoelens van isolatie en eenzaamheid kunnen door langdurig verblijf in de virtuele wereld zelfs worden versterkt doordat zij nog meer geïsoleerd raken van de lokale wereld [Dit mechanisme wordt uitvoeriger behandeld in Sociaal-psychologie van het internet].

Index


Alibi voor overspel en het trauma van de cyberweduwe
Online affaires zijn niet alleen gemakkelijk aan te gaan en te beëndigen, maar ook te rechtvaardigen en te verbergen. Het internet maakt het mogelijk om een dubbelleven te leiden. Mensen die vreemd gaan op het internet lopen een veel geringere kans betrapt te worden door hun partner dan wanneer zij lokaal overspel zouden plegen. Bovendien kan internet worden gebruikt om de partner ervan te overtuigen dat er van vreemdgaan geen sprake is.

De Argentijnse webdesigner Raul Tello trok in juli 2000 veel aandacht met de site Amorios die overspelige partners een alibi levert voor hun vreemdgaan. Voor $120 per jaar kunnen klanten overspelig vertier buitenshuis zoeken zonder risico betrapt te worden door de partner. De klanten van Amorios krijgen een identiteitskaart en een wachtwoord voor email. De website biedt een uitgebreid pakket van diensten aan waarmee niet alleen de eigen partner, maar ook de baas kan worden overtuigd dat de overspelige man of vrouw werkelijk op zakenreis is. Het internetbedrijf voorziet klanten van diverse nepdocumenten: uitnodigingen voor congressen, bevestiging van deelname, vliegtickets, hotelreserveringen en uitnodigingen voor vervolgbijeenkomsten. Ook telefoontjes van de echtgenoot of partner worden door het bedrijf beantwoord: de bellers wordt verteld dat hun partner “net even buiten de deur” is, en met de overspelige wordt contact opgenomen om direct naar huis te bellen. Op deze manier wordt het leiden van een dubbelleven een stuk eenvoudiger.

Amorios.com zorgt tegen betaling voor promiscue immuniteit. De ‘moraal’ van exploitant Raul Tello is van een bedrieglijke eenvoud: “People who are unfaithful will be so with or without Amorios. I am providing an excuse, nothing more”. Het wachten is op het internetbedrijf dat op vergelijkbare wijze alibi’s voor dieven en moordenaars gaat verstrekken. Het misleidingspotentieel van het internet is commercieel nog lang niet uitputtend geëxploiteerd.

In de virtuele wereld is nooit direct duidelijk wat de fysieke locatie is van een persoon. Dat wordt nogonduidelijker wanneer de virtuele wereld wordt ingezet om die fysieke locatie te verhullen. Overspel blijft overspel, ook al worden de sporen ervan zorgvuldig uitgewist en ook al is het overspel louter virtueel. Cyberseks wordt overspel wanneer een persoon zijn of of haar partner bedriegt. De overspelige is niet eerlijk, vraagt geen toestemming, en houdt dus geen rekening met de gevoelens van de partner. Wie een relatie buiten de primaire relatie verborgen houdt, beliegt en bedriegt zijn partner. De gevoelens van de partner worden geschonden, er ontstaat jaloezie en angst voor ontdekkking. Liegen over en geheim houden van cyberseks activiteiten en cyberliefdesaffaires ondergraaft het onderlinge vertrouwen tussen partners. Wanneer dit vertrouwen eenmaal gebroken is, is het moeilijk te repareren. Het spreekwoordelijke trauma van de cyberweduwe of van de cyberweduwnaar.

Index


Jeugdige webversierders: relaties zonder verplichtingen
Voor veel jongeren is het internet een integraal onderdeel van hun sociale leven geworden. Aanvankelijk waren de contactsites op het internet voornamelijk het domein van homoseksuele scholieren die op zoek waren naar liefde, seks of iemand om mee te praten. Tegenwoordig plaatsen steeds meer heteroseksuele tieners hun persoonlijke profielen op contactsites, meestal zonder dat hun ouders hier weet van hebben. Steeds minder jongeren maken daarbij het voorbehoud dat zij alleen op zoek zijn naar een serieuze relatie. Zij zoeken geen romantische relatie of duurzame verbintenis, maar naar kortstondig genot.

Hooking up
Hooking up is een slang-uitdrukking die voor verschillende personen uiteenlopende dingen kan betekenen. Sociaal-psychologen definiëren het als volgt: "Hooking up occurs when two people who are casual acquaintances or who have just met that evening at a bar or party agree to engage in some forms of sexual behavior for which there will likely be no future commitment. (...) The couple typically does not communicate what sexual behaviors they will or will not engage in, and frequently both parties have been drinking alcohol" [Lambert e.a. 2003].
In Amerika noemen scholieren dit hooking up. Iemand ‘aan de haak slaan’ is een rekbaar begrip. Het omvat alle intieme handelingen: van kussen tot geslachtsgemeenschap. Soms is het een eufemisme voor orale seks [Denizet-Lewis 2004]. De conservatieve pleidooien voor het klassieke daten en romantische relaties lijken tieners steeds minder aan te spreken. Door mobiele telefoons en internet hebben jongeren een ongekend niveau van privacy bereikt waardoor zij ongemerkt iemand aan de haak kunnen slaan voor intieme interacties. Zij beginnen online te flirten en beslissen dan of ze dit ook in de lokale werkelijkheid van de fysieke nabijheid willen voortzetten. Een seksuele ontmoeting zonder verplichtingen is hiervan het resultaat.

In de hyperseksuele jeugdcultuur leren kinderen al op jonge leeftijd dat zij van seks gelukkig worden. Hooking up is een handige term die jongeren gebruiken om hun angst voor seksualiteit te overwinnen. De intensieve sexualisering van de jeugdcultuur manifesteert zich niet alleen in de video’s die op MTV worden vertoond en via Youtube worden verspreid, maar vertaalt zich steeds sterker naar in de intieme en seksuele praktijken van de tieners zelf. De Amerikaanse regering onder leiding van George W. Bush investeerde miljoenen dollars in de abstinentie beweging. Daarmee werden scholen gesubsidieerd die kinderen alleen maar leren dat seksuele geheelonthouding voor het huwelijk de norm is. Dit weerhoudt jongeren er echter niet van om seks te bedrijven en te experimenteren met erotische stijlen.

Een wijze overheid zou een beleid voeren dat gericht is op het vergroten van de weerbaarheid van jongeren om zich op school te verzetten tegen de sociale druk om seks te bedrijven. ‘Laat je niet dwingen tot seks als je daar geen zin in hebt. Maar als je seks wilt bedrijven, vrij dan veilig’. Pleidooien voor geheelonthouding leiden er hoogstens toe dat tieners een goede seksuele voorlichting wordt onthouden. Als kinderen deze voorlichting op school niet krijgen, halen zij het elders — van het internet en via hun online sociale netwerken. Daar is inmiddels uitstekende informatie te vinden. Op internet worden jongeren met de meest uiteenlopende seksuele praktijken geconfronteerd. En mede hierdoor lijkt het seksuele repertoire van jongeren zich snel uit te breiden.

Hooking up is een term die bijna alle Amerikaanse jongeren kennen en gebruiken. De meeste ouders hebben geen flauw idee wat het voor hun kinderen bekent. Zij denken dat het woord gebruikt wordt in de oude betekenis van 'iemand ontmoeten'. Voor hun kinderen heeft hooking up echter altijd een seksuele betekenis, hoewel zij daaronder heel verschillende dingen verstaan. In de vorige eeuw gebruikten Amerikaanse meisjes de honkbal terminologie om duidelijk te maken hoever zij wilden gaan of waren gegaan. 'Eerste honk' betekende omhelzing en kussen; 'tweede honk' betekende voelen en aaien; 'derde honk' betekende orale seks; en 'thuisplaat' betekende geslachtsgemeenschap, beter bekend als 'going all the way'. De verandering van de seksuele moraal van tieners die zich nu aan het voltrekken is, heeft Tom Wolfe [2000] op plastisch wijze onder woorden gebracht: "In the year 2000, in the era of hooking up, 'first base' meant deep kissing, groping and fondling; 'second base' meant oral sex; 'third base' meant going all the way, and 'home plate' meant learning each other's names."

Index Netliefde

Netliefde is een virtuele liefde: net als liefde, maar dus ook net geen ware liefde. Netliefde heeft drie eigenaardigheden.

  1. Onlichamelijke liefde
    Via internet zijn mensen in staat om hun meest intieme gedachten en gevoelens met elkaar uit te wisselen. Maar ze kunnen elkaar niet aanraken. In cyberspace kun je je geliefde niet vasthouden, niet strelen, niet kussen en je kunt niet met elkaar vrijen. Netliefde heeft de schijn van intimiteit. In feite wordt er alleen maar gecommuniceerd met teksten, beelden en geluiden op het beeldscherm. Een belangrijk deel van de intimiteit komt tot stand door met iemand te communiceren via getypte tekst (“textual flirtation by one-handed typists”). Meer geavanceerde imitaties van real life intieme interacties maken gebruik van video en audio-technologie. Via de computer kan men de andere persoon zien en horen alsof deze zich in dezelfde kamer bevindt. Netliefde is een bijzondere vorm van platonische liefde zonder lichamelijk contact. Fysiek contact is echter een basiselement van menselijke intimiteit. Toch zeggen internetgebruikers dat ze zich vrijer voelen om hun seksualiteit op het internet te exploreren. Omdat mannen en vrouwen de lichamelijke kant van hun seksualiteit onder controle hebben, kunnen zij zich virtuele intimiteiten en experimenten veroorloven zonder angst voor de gevolgen: geen HIV, geen herpes en geen ongewenste zwangerschap.

  2. Geïmagineerde liefde
    Netliefde is een emotionele betrokkenheid op het door een ander van zichzelf geprojecteerde beeld. Mensen presenteren zichzelf niet noodzakelijk zoals zij zijn, maar zoals zij zouden willen zijn, of minstens hoe zij zouden willen dat anderen hun zien. Zij kunnen hun eigen karaktermaskers creëeren - wat ontbreekt zijn de formele en informale sociale controlemechanismen die individuen in het lokale leven stimuleren om een consistent beeld van zichzelf te geven. Het unieke van deze nieuwe sociale situatie en het gebrek aan synchrone face-to-face aanwezigheid geeft de actor een grotere controle over de ontwikkeling van de 'definitie van de situatie'. Het is natuurlijk dat mensen aandacht hebben voor het uiterlijk, zoals gewicht, lengte, leeftijd, en borstomvang. In cyberspace doen deze kenmerken niet of nauwelijks ter zake: de uiterlijke kenmerken kunnen zodanig worden gemanipuleerd dat zij overeenkomen met de persoonlijke voorkeuren. In de virtuele omgeving hebben individuen de kans om hun 'geïdealiseerde ik' te presenteren. De partiële anonimiteit van cyberspace biedt zeer veel ruimte voor fantasie en beeldvorming. Men kan denken gevonden te hebben wat men mist. Men wordt verliefd op het partiële zelfbeeld, op het ideaaltype dat anderen van zichzelf presenteren en men heeft alle ruimte om dit zelfbeeld nog verder te romantiseren. Mensen interacteren met elkaar in imaginaire werelden en met imaginaire identiteiten (zoals de 'holodecks' van Star Trek). De meeste mensen verwarren deze fantasie niet met de realiteit. Een cybergeliefde is slechts een ander type van 'vluchtfantasie' - maar het is veel interactiever en daarom opwindender dan de meer gebruikelijke methoden (zoals zelfbevredigingsfantasieën).

  3. Consequentieloze liefde
    Netliefde is liefde zonder directe gevolgen voor het lokale sociale leven. De kans is klein dat je buiten het internet je cyberliefde tegenkomt. Maar bij een echte romance op het internet zal het stel elkaar uiteindelijk toch ook 'in levende lijve' willen ontmoeten ) wil hun relatie zich verder ontwikkelen en volledig bevredigend zijn. Voor hen is het internet gewoon een manier om elkaar ook face-to-face —of nauwkeuriger body-to-body— te ontmoeten.

Cyberseks is eerder een overwinning van privacy dan een symptoom van vervreemding. Cyberminnaars hoeven bij de articulatie van hun seksuele voorkeuren via het internet geen rekening te houden met afkeurende blikken uit hun direct omgeving (tenzij er iemand meekijkt op het beeldscherm). Online kan iedereen net zo ‘sexy’, ‘geil’ of ‘freaky’ zijn als hij of zij wil zonder angst voor een face-to-face veroordeling.

Intiem met de muis Cyberseks is zonder kosten en risico’s, het kan op elk moment — 24 uur per dag en 7 dagen per week — bedreven worden, het biedt enorme mogelijkheden voor de uitleving van seksuele fantasieën en experimenten, en het is interactief met een persoon van vlees en bloed aan de andere kant. In dat opzicht is cyberseks een serieus alternatief voor pornografie. Anders dan pornografie en telefoonseks biedt cyberseks iets wederzijds: cyberseks voltrekt zich tussen twee of meer gewillige partners die niet betaald worden voor hun wederzijdse diensten. Waarschijnlijk is dat ook de reden dat er —in niet-commerciële omgevingen— bijna evenveel vrouwen als mannen deelnemen aan cyberseks.

De internettechnologie die seksuele interactie op afstand mogelijk maakt staat nog in haar kinderschoenen. Toch is het niet waarschijnlijk dat cyberseks ooit het ouderwetse lichaam-op-lichaam contact zal verdringen. Zelfs de meest enthousiaste cyberminnaar weet dat er niets gaat boven “het echte werk”. Cyberseks is een verrijkende en verreikende aanvulling van en geen volledig substituut voor fysieke intimiteit.

De computers van de toekomst reageren op elke vorm van menselijke communicatie, inclusief tast, lichaamsbeweging en -houding, spraak en oogbewegingen. Zo’n geavanceerder technologie biedt ongekende mogelijkheden voor de erotisering van de virtuele werkelijkheid. De internettechnologie maakt het op termijn mogelijk om indrukwekkende erotische ervaringen op te doen in volledig virtuele omgevingen en om op afstand fysieke, sociale, emotionele gemeenschap met anderen te hebben, zonder risico van ongewenste zwangerschap of seksueel overdraagbare ziektes. Wat blijft er nog over van de conventionele moraal die onze intieme relaties reguleert? Die conventionele moraal wordt gekenmerkt door duurzaamheid, monogamie en verantwoordelijke intieme relaties. Zij wordt geschraagd door speciale sociale rituelen en culturele codes die in het tijdperk van alle kanten op de proef worden gesteld. Het onstaan van virtuele intimiteit zou wel eens het startpunt kunnen zijn van een nieuwe seksuele revolutie.

Index Informatiebronnen

  1. Sex in Cyberspace (SocioSite)
    Een overzicht van digitale informatiebronnen over sex en liefde op het internet.

  2. Anissimov, Michael
    [2007] Full-Body Haptic Suits

  3. Adamse, Michael / Motta, Sheree
    [1999] Affairs of the Net: The Cybershrinks’ Guide to Online Relationships.
    Health Communications.

  4. Appel, Kenneth J. / Appel, Beverley S.
    [1999] It Takes Two.Com
    Tanta Enterprise.

  5. Berg, Marie-Claire van den
    [2000] Liefe op internet.
    Uitgeverij Arena.

  6. Banks, Laura
    [1996] Love Online.
    Career Press.

  7. Bonsor, Kevin
    [2001] How Internet Odors Will Work

  8. Conley, Lauren / Bierman, Jeff
    [1999] Meet Me Online: The #1 Practical Guide to Internet Dating.
    Old Mountain Press.

  9. Denizet-Lewis, Benoit
    [2004] Friends, friends with benefits and the benefits of the local mall
    In: The New York Times, May 30, 2004.

  10. Goffman, Erving
    [1959] The Presentation of Self in Everyday Life.
    New York: Doubleday and Anchor.

  11. Gwinnell, Esther
    [1999] Online Seductions: Falling in Love With Strangers on the Internet.
    Kodansha International.

  12. Huizinga, Johan
    [1938/85] Homo Ludens.
    Groningen: Wolters-Noordhof.

  13. Ipsos-Reid
    [2002] Move Over Single's Bars, Online Dating Taking Hold
    Verslag van empirisch onderzoek naar online dating diensten in de VS.

  14. Jole, Francisco van
    [1994] Verliefd op het net
    Uit: De Internet-Sensatie.

  15. Jones, Richard Glyn (ed.) [1996]
    Cybersex: Aliens, Neurosex and Cyborgasms.
    London: Raven.

  16. Kakoulas, Marisa
    [2001] Teledildonics

  17. Lambert, Tracy A. /Kahn, Arnold S. / Apple, Kevin J.
    [2003] Pluralistic ignorance and hooking up
    In: Journal of Sex Research, May, 2003.

  18. Levine, Deb
    [1998] The Joy of Cybersex: A Guide for Creative Lovers.
    Ballantine Books.

  19. Lombard, Matthew / Ditton, Theresa B.

  20. Maines, Rachel P.
    [1989] The Technology of Orgasm. “Hysteria”, the Vibrator, and Women’s Sexual Satisfaction.
    John Hopkins Univ. Press
    Chapter 1: The Job Nobody Wanted.

  21. Mosher, Mike
    [1998] Teledildonic Temptations: The Rise and Fall of Computer Sex
    In: Bad Subjects, 41, December 1998.

  22. New York Times

  23. New Yorker, The

  24. Paul, E.L. / McManus, B. / Hayes, A.
    [2000] “Hookups”: Characteristics and correlates of college students’ spontaneous and anonymous sexual experiences.
    In: The Journal of Sex Research, 38: 75-88.

  25. Pittman, Frank
    [1990] Private Lies: Infidelity and Betrayal of Intimacy.
    Norton & Company.

  26. Rafferty, Kevin
    [1996] Cybersex: Empire of the Senseless.
    In: The Guardian. 8 April, 1996.

  27. Remote Control Sextoys

  28. Schwartz, Joe
    [1999] Complete Idiot’s Guide to Online Dating and Relating.
    Alpha Books.

  29. Smolowe, Jill
    [1995] Intimate Strangers.
    Time, spring 1995 (special issue), 21.

  30. Start2Date
    Een onafhankelijke gids voor online dating.

  31. Volkskrant, de

  32. Winks, Cathy /Semans, Anne
    [1999] The Woman’s Guide to Sex on the Web.
    Harper Edge.

  33. Wolf, Sharon
    [1993] Guerrilla Dating Tactics: Strategies, Tips and Secrets for Finding Romance
    Plume/Penguin.

  34. Wolfe, Tom
    [2000] Hooking Up
    Farrar, Straus and Giroux.
    Een indringende uiteenzetting over de seksuele mores —of het gebrek daaraan— van Amerikaanse tieners.

Index


Home Onderwerpen Zoek Over ons Doneer Contact

05 January, 2016
Eerst gepubliceerd: December, 1997